Wij zijn in gemeenschap van goederen getrouwd en hebben een vermogen van 1 miljoen euro. Als ik overlijd moet mijn vrouw dan erfbelasting betalen?
(augustus 11)

Ik denk het niet. Allereerst moet bij overlijden vastgesteld worden hoe groot uw nalatenschap is. Gehuwden in gemeenschap van goederen zijn ieder gerechtigd tot de helft van de totale waarde van alle gezamenlijke bezittingen en schulden. Uw nalatenschap maakt daardoor ook de helft uit van die gemeenschap van goederen. In uw geval is dat dus de helft van 1 miljoen euro is € 500.000,00. Als u geen kinderen heeft, erft uw echtgenote uw gehele nalatenschap van € 500.000,00. Erfbelasting wordt over deze erfrechtelijke verkrijging niet geheven. Voor uw echtgenote geldt namelijk een vrijstelling in de erfbelasting. Die vrijstelling wordt ieder jaar aangepast door het Ministerie van Financiën. Voor erfenissen die openvallen in 2011 is het tot een bedrag van € 603.600,00. Dus alleen als uw nalatenschap hoger zou zijn dan € 603.600,00 zou uw echtgenote erfbelasting moeten betalen.

wel kinderen:
Als u kinderen heeft, moet uw nalatenschap van € 500.000,00, voor de berekening van de erfbelasting, worden verdeeld over uw echtgenote en de kinderen. Stel er zijn 3 kinderen, dan is het erfdeel van ieder 1/4e deel van € 500.000,00 is € 125.000,00. Uw echtgenote is geen erfbelasting verschuldigd. Haar erfdeel van € 125.000,00 is minder dan de vrijstelling tot een bedrag van € 603.600,00. Voor de kinderen zal wel erfbelasting moeten worden betaald. Ieder kind heeft namelijk een vrijstelling van € 19.114,00 (tarief 2011). Ieders erfdeel is € 125.000,00. Over het meerdere boven € 19.114,00 is ieder kind 10% erfbelasting verschuldigd. Meestal wordt deze erfbelasting voorgeschoten door de langstlevende ouder. De vrijstelling in de erfbelasting tot een bedrag van € 603.600,00 geldt als in 2011 wordt geërfd door een echtgenoot, een geregistreerde partner of door een ongehuwde die meer dan 5 jaar heeft samengewoond met de overledene.

Ongehuwde samenwoners:
Een ongehuwde samenwoner kan vanaf 1 januari 2012 alleen in aanmerking komen voor deze hoge vrijstelling, wanneer zijn partner overlijdt in 2012, als ze samen een Samenlevings-overeenkomst (SLO) hadden gesloten. Ongehuwde samenwoners moeten dan uiteraard ook geregeld hebben dat ze van elkaar erven. Dat kan door het opnemen van een Verblijvingsbeding in hun SLO of doordat ze in testamenten elkaar tot erfgenaam hebben benoemd.

Mijn oom is onlangs overleden. Ik ben zijn enige erfgenaam. Het huis staat op naam van oom en zijn echtgenote, mijn tante. Tante is in 2003 is overleden. Hoe kan ik bewijzen dat ik recht heb op het hele huis? (augustus 11)

Door een notaris moet uitgezocht worden wie de erfgenamen waren van tante, toen zij overleed. De notaris doet dat door onderzoek te doen bij het Bevolkingsregister. Nagegaan wordt of tante kinderen had, misschien uit een eerder huwelijk. Ook wordt onderzocht bij het Centraal Testamenten Register of tante misschien een testament heeft gemaakt. Als daar allemaal niets van blijkt, was uw oom haar enige erfgenaam volgens de wet. De notaris kan na het onderzoek een verklaring opmaken. Als u de enige erfgenaam bent van uw oom, bent u dat ook van alles wat hij van tante heeft geërfd, zoals haar helft van het huis.

Ik woon samen en heb nog niets geregeld met mijn partner. Waarom heeft een samenlevingsovereenkomst (SLO) zin? (juli 11)

Over de samenlevingsovereenkomst bestaan veel misverstanden. Je trouwt er niet een beetje door en je erft ook niet van elkaar. Toch kan het een erg nuttige overeenkomst zijn. Dat nut geldt vooral als één van jullie zou overlijden.

Bij de notaris worden een aantal afspraken vastgelegd, zoals: we delen de kosten van de huishouding, we bepalen dat de inboedel in ons huis van ons samen is; we wijzen elkaar aan als partner-pensioen gerechtigde. Ook spreken jullie af dat alles wat van je samen is op het moment dat één van jullie overlijdt eigendom wordt van degene die het langst leeft. Deze afspraak heet het VERBLIJVINGSBEDING. Denk hierbij aan de woning die jullie samen in eigendom hebben, de inboedel van de woning, en/of de gezamenlijke bankrekening(en).

Als je een SLO hebt gemaakt en je komt te overlijden, dan verkrijgt de ander de helft van de gezamenlijke spullen erbij, meestal zonder dat er ERFBELASTING hoeft te worden betaald. Dat moet je zo zien. Als je de andere helft van de woning en van de bankrekeningen op je naam krijgt is dat een erfrechtelijke verkrijging. Maar doordat jullie een SLO hebben gemaakt hoef je over de waarde van deze verkrijging tot een bedrag van € 603.600,00 (tarief 2011) geen erfbelasting te betalen. Het is een vrijstelling die geldt voor personen die zijn getrouwd, een Geregistreerd Partnerschap zijn aangegaan of een SLO hebben gemaakt.

Woon je samen en heb je elkaar in een testament tot enig erfgenaam benoemd en er is geen SLO gemaakt, dan moet je bij het overlijden van je partner rekenen op 30% erfbelasting over de verkrijging tot €118.708,- (tarief 2011) verkrijg je een hogere waarde dan moet je over het meerdere boven € 118,708,- 40% erfbelasting betalen. Door samen een SLO te maken geldt de vrijstelling in de erfbelasting tot een waarde van € 603.600,00. De meeste erfrechtelijke verkrijgingen vallen daar ruim onder.

Wij wonen al 20 jaar samen en we hebben twee kinderen. Heeft trouwen voor ons voordeel boven het aangaan van een samenlevingsovereenkomst (SLO)? (juli 11)

Ja, inderdaad. Als ik kijk naar het erfrecht heeft ieder van jullie nu twee erfgenamen. Namelijk jullie kinderen. Dus als je partner overlijdt, erven de kinderen van je partner en jij niet. Ook als de kinderen minderjarig zijn erven ze. Het geërfde vermogen wordt dan beheerd door degene die het gezag heeft over de kinderen. Tijdens dat beheer moet telkens toestemming aan de Kantonrechter worden gevraagd. Erg onhandig als jullie nu bijvoorbeeld samen een huis hebben. Bij overlijden van je partner wordt jij samen eigenaar met de kinderen. Je kinderen erven immers het deel van je partner. Als je een nieuwe hypothecaire geldlening wilt aangaan of het huis wilt verkopen moeten de kinderen dat ook willen. Als ze nog minderjarig zijn, moet je toestemming van de Kantonrechter vragen.

Door te gaan trouwen heb je in één keer verschillende zaken geregeld. Je hebt dan allebei het gezag over de kinderen. Je echtgenoot wordt je erfgenaam, samen met je kinderen. Het erfrecht bepaalt dat bij overlijden van een ouder, de langstlevende echtgenoot het hele gezamenlijke vermogen verkrijgt. De kinderen moeten op hun erfdeel wachten totdat de andere ouder ook is overleden. Met een SLO word je niet elkaars erfgenaam en de kinderen kunnen het verblijvingsbeding (zie boven) ongedaan maken. Trouwen werkt dan beter.

Waarom kost het geld ook als ik niets met de nalatenschap van mijn vader te maken wil hebben? (juni 11)

De wet bepaalt dat u de erfgenaam bent in de nalatenschap van uw vader. Als erfgenaam heeft u de keuze om de nalatenschap te aanvaarden, beneficiair te aanvaarden of te verwerpen. In de wet staat een speciale procedure voor het geval u de nalatenschap niet wilt aanvaarden. Dat kan bijvoorbeeld als u denkt dat uw vader alleen maar schulden heeft nagelaten.

Verwerpen gaat doordat een akte wordt opgemaakt bij de Rechtbank. Alle schuldeisers van uw vader kunnen daarna bij de Rechtbank zien dat u niets met de nalatenschap te maken heeft. Er moeten de volgende werkzaamheden worden gedaan om te verwerpen. De notaris moet u op uw rechten wijzen en een volmacht tot verwerpen maken. Nadat u de volmacht heeft getekend stuurt de notaris de volmacht naar de Rechtbank, waar de akte van verwerping wordt opgemaakt. De Rechtbank stuurt afschrift van de akte naar de notaris. U krijgt dan een aantal afschriften van deze akte van de notaris. De Rechtbank rekent griffierechten en de notaris rekent ook voor de gedane werkzaamheden. Zie het als een kleine investering om niet met de schulden van uw vader te worden opgezadeld.

Ik ben getrouwd in gemeenschap van goederen. Mijn man blijkt een schuld van € 150.000,00 te hebben. Wat kan ik doen? (juni 11)

U zit in een moeilijke situatie. De gemeenschap van goederen houdt in dat alle bezittingen en ook alle schulden die ieder van u heeft daartoe behoren. Ieder is gerechtigd tot de helft van de waarde. Dit kan een groot voordeel zijn als de totale waarde van de gemeenschap van goederen positief is. De keerzijde is dat u ook samen alle schulden moet delen. U moet de schulden ook samen betalen.

Het was verstandiger geweest als u voor uw huwelijk Huwelijksvoorwaarden had gemaakt. Nadat u getrouwd bent kunt u in principe nog Huwelijksvoorwaarden maken, maar dat kan alleen voor de toekomst. U blijft beiden verantwoordelijk voor de bestaande schulden. Huwelijksvoorwaarden tijdens het huwelijk opmaken brengt wel wat meer werk met zich. Er moet namelijk eerst worden vastgesteld hoe de gemeenschap van goederen wordt verdeeld. U moet daarom eerst een overzicht maken van de waarde van alle bezittingen en schulden, zoals: de auto, de inboedel, diverse bankrekeningen en de eventuele schulden. U bent nu allebei voor de helft van de waarde gerechtigd in de totale waarde van de gemeenschap van goederen. Samen met de notaris bespreekt u dan hoe de goederen verdeeld worden. De notaris maakt daarvan een akte van Verdeling op.

In de akte van huwelijksvoorwaarden spreekt u voor de toekomst af dat ieders bezittingen en schulden voortaan gescheiden blijven. Zo kunnen schuldeisers van de één niet meer de goederen van de ander te gelde maken als het slecht zou gaan met de zaken. De akte van verdeling en de akte van huwelijksvoorwaarden moeten worden goedgekeurd door de Rechtbank, voordat ze kunnen worden getekend. De notaris vraagt die goedkeuring bij de Rechtbank aan. Helaas geeft de rechter geen goedkeuring als er teveel schulden zijn ten opzichte van de bezittingen.

Mijn zoon heeft zijn achternaam veranderd. Heeft hij nog recht op mijn nalatenschap? (mei 11)

Door naamsverandering wijzigen de familierechtelijke betrekkingen niet. Hij blijft dus uw zoon. Kinderen hebben in principe recht op een deel van uw nalatenschap. Het hangt er van af wat uw verdere situatie is of hij direct na uw overlijden recht op zijn erfdeel heeft. Als u bijvoorbeeld hertrouwd bent en geen testament heeft gemaakt, geldt de Wettelijke Verdeling. Uw echtgenote krijgt de beschikking over alle bezittingen en is verantwoordelijk voor de schulden. Het erfdeel van uw zoon wordt berekend. Het is een bedrag in geld dat hij pas kan opeisen na het overlijden van uw echtgenote. Als u dat wenst kunt u hem onterven. Dat kunt u alleen doen in een testament, op te maken bij de notaris. Door de onterving heeft het kind geen recht op spullen uit uw nalatenschap. Hij mag ook niet bij de verdeling van uw nalatenschap zijn. Door onterving is uw zoon niet rechteloos. Ieder kind heeft een zogenoemde "legitieme portie". Dit is een vordering in geld ter grootte van de helft van zijn erfdeel. Onterfde kinderen moeten zelf een beroep doen op de legitieme portie door deze op te eisen bij de erfgenamen, binnen vijf jaar nadat zij bekend zijn met uw overlijden.

Mijn ex-vriendin kreeg mijn biologisch kind, dat ik niet heb erkend. Kan dit kind van mij erven? (mei 11)

Kinderen kunnen pas erven van de vader als er met de vader een familierechtelijke betrekking bestaat. Deze ontstaat als het kind tijdens huwelijk is geboren of als het kind door de vader is erkend. Een biologisch kind heeft niet automatisch familierechtelijke betrekkingen met de vader.

Die ontstaan in dit geval pas als u of het kind via de rechter heeft laten vaststellen dat u de vader bent. In deze procedure kan de rechter een DNA-onderzoek van u eisen. Als u er aan mee zou werken en het DNA-onderzoek is positief, kan de rechter bij beschikking vaststellen dat u de vader bent. Daarna heeft het kind na uw overlijden recht op een deel van uw nalatenschap. Het erfdeel hangt af van uw verdere situatie (bent u getrouwd? zijn er meer kinderen?). Mocht het kind zijn erkend of geadopteerd door een andere vader, dan kan het niet van u erven. Ieder kind heeft juridisch gezien maar één vader en één moeder.

Ik ben getrouwd en heb kinderen uit eerdere relaties. Kan ik mijn vrouw als enige erfgenaam benoemen? (mei 11)

Ja dat kan. U moet daartoe een testament bij de notaris laten opmaken. Feitelijk zijn daarmee uw kinderen onterfd. Door onterving hebben uw kinderen geen recht op spullen uit uw nalatenschap. Zij mogen ook niet bij de verdeling van uw nalatenschap aanwezig zijn. Uw kinderen zijn niet rechteloos. Ieder kind heeft een zogenoemde "legitieme portie". Dit is een vordering in geld ter grootte van de helft van zijn erfdeel. Onterfde kinderen moeten zelf een beroep doen op de legitieme portie door deze op te eisen bij de erfgenaam (= uw echtgenote), binnen vijf jaar nadat zij bekend zijn met uw overlijden. U kunt, onder bepaalde voorwaarden, in uw testament bepalen dat de legitieme portie door de kinderen pas kan worden opgeëist na het overlijden van uw echtgenote.

Mijn broer is dement. Ik wil zijn zaken kunnen regelen. Kan hij mij volmacht geven? (apr 11)

Op deze vraag is niet zomaar antwoord te geven. Een volmacht kan alleen worden gegeven door mensen die zelf nog precies begrijpen wat ze doen. Ze moeten eigenlijk ook zelf het initiatief nemen. Uw broer zou dus zelf de notaris moeten bellen om een afspraak te maken. De notaris heeft een gesprek onder vier ogen met uw broer. In dat gesprek kan hij duidelijk maken wat hij wil en waarvoor hij volmacht wil geven. Welke zaken wil hij liever door u laten regelen? Alleen de bankzaken? Voor welke periode? Als in het gesprek blijkt dat uw broer niet duidelijk kan uitleggen wat precies zijn bedoeling is dan kan de notaris niets voor hem doen. Een volmacht aan u zal dan niet worden opgesteld.

Meerderjarigen bewind
De wet geeft wel een oplossing voor de situatie waar mensen hun eigen zaken niet goed meer kunnen regelen. De kantonrechter kan een "bewindvoerder" benoemen. Op aanvraag van de familie kunnen de goederen die (zullen) toebehoren aan uw broer onder bewind worden gesteld. Er moet daartoe een formulier bij de rechtbank waar uw broer woont worden ingediend. Nadat door de rechter het aanvraagformulier is ontvangen hoort de rechter de familie en uw boer. Eventueel gaat de rechter naar het huis waar uw broer woont, als uw broer zelf niet naar de rechtbank kan komen. De kantonrechter constateert zelf wat de situatie van uw broer is. Als ook de rechter van mening is dat uw broer zijn zaken niet zelf kan regenen, maakt hij een beschikking op.

In die beschikking benoemt de rechter een persoon, u bijvoorbeeld, die de goederen van uw broer gaat beheren. Dat is de bewindvoerder. U kunt als bewindvoerder bijvoorbeeld de betalingen en andere bankzaken voor uw broer regelen. De bewindvoerder moet jaarlijks bij de rechter rekening en verantwoording afleggen. De bewindvoerder moet dus jaarlijks aan de rechter laten weten wat er precies is gebeurd met de gelden en bezittingen van uw broer.

Ik ga met mijn Engelse vriendin trouwen. Kunnen wij huwelijksvoorwaarden maken? (apr 11)

Dat kan uiteraard. Als u in Nederland woont tijdens uw bruiloft geldt het Nederlandse recht over uw beider vermogen, voor de hele duur van uw huwelijk. De notaris zal in een gesprek met u allebei de gevolgen voor ieders bezittingen en schulden na uw bruiloft uitleggen. Dit gaat over het huwelijksgoederenrecht. Ook zal de notaris u iets vertellen over het erfrecht en over de erfbelasting naar Nederlands recht.

Als u niet wilt dat een gemeenschap van goederen ontstaat, kan dat worden voorkomen door het maken van huwelijksvoorwaarden. De akte van huwelijksvoorwaarden moet uiterlijk op de dag voor uw bruiloft zijn getekend. Om voldoende gelegenheid te hebben om de akte op te stellen en u uitleg te kunnen geven maak ik de afspraak voor het eerste gesprek uiterlijk drie weken voor de huwelijksdatum.

Dat gesprek zal ik in uw geval in het Engels en het Nederlands doen. De akte zal door mij in het Engels en in het Nederlands worden opgesteld. De akte wordt ook in deze twee talen ondertekend. Bij later eventueel verschil van mening over de inhoud van de akte, is de Nederlandse tekst bindend.

Wat kost een testament? (mrt 11)

Deze vraag wordt mij regelmatig gesteld. Ik kan daar niet zomaar een antwoord op geven. Met een testament regel je wat er met je bezittingen en schulden moet gebeuren na je overlijden. Het is van belang dat een regeling wordt gekozen die de juiste gevolgen heeft voor de erfgenamen en voor de erfbelasting. Niet iedereen die een testament wil maken verkeert in dezelfde omstandigheden. Het is aan de notaris om eerst met u samen te bespreken wat de gevolgen zouden zijn als u overlijdt zonder testament.

De notaris wil eerst weten hoe uw huidige situatie is: Is er al eerder een testament gemaakt? Wat staat er in? Bent u getrouwd? Heeft u kinderen? Hoe oud zijn ze? Woont u ongehuwd samen? Met of zonder kinderen? Is er een Samenlevingsovereenkomst? Zijn de kinderen uit uw huidige relatie of uit een eerdere relatie? Heeft u kinderen uit verschillende relaties? Waaruit bestaan uw bezittingen en zijn er schulden? Pas als deze inventarisatie is gedaan en u uw wensen te kennen heeft gegeven kan de notaris u adviseren wat verstandig voor u is en ook wat de gevolgen van uw keuzes voor de erfbelasting hebben. Het hoort bij het werk van de notaris u dit advies te geven. De notaris kan u adviseren een regeling te maken waarbij op de erfbelasting voor de erfgenamen wordt bespaard. Dan pas wordt er een testament voor u gemaakt.

U ziet het is maatwerk. Voor maatwerk zal de notaris ook een maatprijs rekenen. Bij de meeste notarissen wordt een begroting van de kosten gemaakt na het eerste gesprek. Wat kost een auto? Wat kost een televisie? Wat kost de verbouwing van mijn badkamer? Wat kost het schilderen van mijn huis? Wat kost een schoonheidsbehandeling? Al deze vragen kunnen pas beantwoord worden als er met u over is gesproken. Zo is het met een testament ook. Er kan u tevoren hoogstens een Van-Af prijs worden gegeven.

Ik wil de voogdij over mijn zoon regelen als ik overlijd wanneer hij nog minderjarig is. Hoe gaat dat? (mrt 11)

Volgens de wet benoemt de rechter een voogd over een minderjarig kind, als er geen ouders meer zijn die het gezag hebben. U kunt in een akte bij de notaris een voogd benoemen. De benoemde voogd wordt na uw overlijden door de rechter gevraagd of hij de functie op zich wil nemen. Kinderen ouder dan 12 jaar worden gehoord door de rechter. Voor een voogdij-benoeming heeft de notaris eerst een gesprek met u. Daarin legt hij/zij uit wat het zijn van voogd precies inhoudt. Het kan zijn dat de door u gekozen persoon zeer geschikt is om de opvoeding en verzorging van uw kind op zich te nemen, maar misschien kan hij niet goed met geld omgaan. In zo'n geval adviseert de notaris u een testament op te maken. Daarin wijst u dan behalve een voogd ook nog een bewindvoerder aan. Deze bewindvoerder kan dan samen met de voogd het geld van uw zoon beheren. Beoogde voogd en bewindvoerder zijn NIET aanwezig bij de bespreking of tekenen van de akte. Pas na uw overlijden wordt gevraagd of zij hun functie willen aanvaarden. U hoeft dus alleen de personalia aan de notaris op te geven. Dat een akte van voogdijbenoeming of testament is opgemaakt, wordt gemeld bij het Centraal Testamenten Register. Na uw overlijden kan daardoor kopie van de akte worden opgevraagd bij de notaris die het origineel in de kluis heeft liggen.

Wij zijn in gemeenschap van goederen getrouwd. Ik krijg binnenkort een grote uitkering, hoe kan ik die aprt voor mijzelf houden? (feb 11)

Een gemeenschap van goederen omvat alle bezittingen en schulden van de beide echtgenoten.

Als u iets “apart” wilt houden, kan dat alleen door huwelijksvoorwaarden op te laten maken.

Door het maken van huwelijksvoorwaarden, in een akte bij de notaris, kunt u bepalen dat uw bezittingen en schulden voor de toekomst gescheiden blijven.

Voor het maken van voorwaarden tijdens uw huwelijk geldt een procedure. Allereerst moet op papier komen hoe u de bestaande gemeenschap van goederen tussen u beiden wilt verdelen. Er moet dus eerst een overzicht worden gemaakt van alle bezittingen en van de schulden. De notaris kan u helpen bij het maken van de verdeling tussen u beiden. Concept akte van verdeling en concept akte van huwelijksvoorwaarden moeten worden goedgekeurd door de rechtbank. Zoals u ziet moet er dus wat werk worden gedaan om er voor te zorgen dat in de toekomst bedragen apart kunnen blijven.

Wij wonen op verschillende adressen. Wij willen een samenlevingsovereenkomst maken. Kan dat? (jan11)

Voor een samenlevingsovereenkomst (SLO) moet u samen op hetzelfde adres ingeschreven staan. De reden daarvan is dat er door verschillende instanties rechtsgevolgen worden verbonden aan het samenwonen en het feit dat een SLO is opgemaakt.

Bijvoorbeeld: In de erfbelasting geldt een vrijstelling van € 603.600,- (2011) voor mensen die samenwonen en een SLO hebben. Dit betekent dat als een samenwoner in een testament zijn partner tot erfgenaam heeft benoemd en er is bovendien een SLO, betaalt de ervende partner alleen erfbelasting als er meer dan € 603.600,00 wordt geërfd.

Een voorbeeld:

Els en Jan wonen samen op hetzelfde adres en hebben een SLO. Bovendien hebben ze allebei een testament gemaakt. Jan heeft Els tot enig erfgenaam benoemd.Els heeft Jan tot enig erfgenaam benoemd.

Jan is eigenaar van een huis, waard € 420.000,- en hij heeft € 30.000,- spaargeld.

Jan komt te overlijden door een motorongeluk.

Els erft het huis en het geld, dus totaal € 450.000,-. Els hoeft geen erfbelasting te betalen want het bedrag dat zij erft valt binnen de vrijstelling van € 603.600,-

Conclusie:

Voor het opmaken van een SLO moet u in ieder geval samen op hetzelfde adres staan ingeschreven. Om bovendien van elkaar te kunnen erven moet ieder ook nog een testament maken.

januari 2011

Ik wil mijn dochter onterven. Ik heb al 20 jaar geen contact meer met haar.(jan11)

Onterven kan sinds de wetswijziging van 2003.

Het moet in een testament, op te maken bij de notaris.

U kunt tevens de kinderen van deze dochter onterven.

Uw dochter krijgt niets van de spullen van de nalatenschap. Zij mag niet aanwezig zijn bij de verdeling van de spullen. Uw dochter is echter niet rechteloos. Zij heeft een legitieme portie.

Zij kan een beroep doen op een geldbedrag ter grootte van de helft van haar erfdeel. Dit kan het kind opeisen bij de andere erfgenamen tot 5 jaar nadat zij weet dat u bent overleden.

Een voorbeeld

Carla heeft twee kinderen, Inge en Marjan. Marjan heeft ze al 20 jaar niet gezien. Carla heeft bij testament Marjan onterfd en ook de kinderen van Marjan.

Carla heeft een bedrag van € 20.000,- gespaard. Door een verkeersongeluk komt Carla om het leven. Inge erft € 20.000,-. Marjan hoort na een half jaar dat haar moeder, Carla, is overleden.

Marjan eist haar legitieme portie op bij Inge. Als ze niet was onterfd, had Marjan de helft of

€ 10.000,- geërfd. Haar legitieme portie is de helft van dit bedrag. Ze kan € 5.000,- opeisen bij Inge.

Januari 2011

Ik heb twee kinderen, mijn derde kind, een dochter, is in 2008 overleden. Zij laat twee kinderen achter. Wie zijn mijn erfgenamen? (jan11)

Volgens de wet gaat uw nalatenschap in drie gedeelten. Ieder van uw twee kinderen krijgt 1/3e deel. Uw twee kleinkinderen van uw overleden dochter krijgen samen 1/3e deel, dus ieder 1/6e deel. U heeft vier erfgenamen, twee daarvan erven door "plaatsvervulling". Zij erven van u in de plaats van hun overleden moeder.

U zou een testament kunnen maken als u uw nalatenschap anders wilt verdelen.

januari 2011

Ik ben gescheiden en wil ons huis op mijn naam krijgen. Hoe gaat dat? (dec10)

Na een echtscheiding moet van alles geregeld worden. Vaak worden de afspraken in een echtscheidingsconvenant vastgelegd. Om het huis "op naam" te krijgen zal bij de notaris een Akte van Verdeling moeten worden opgemaakt, die daarna bij het Kadaster wordt ingeschreven. Alle transacties met huizen moeten immers via de notaris lopen.

Hypotheek op beider naam

Als u samen eigenaar van het huis bent staat de hypothecaire geldlening meestal ook op beider naam. U bent ten opzichte van de bank allebei hoofdelijke schuldenaren, dat wil zeggen dat de bank bij ieder van u de GEHELE schuld kan opeisen.

Ontslag uit het hoofdelijk schuldenaarschap.

Het is verstandig om samen af te spreken wie de schuld voor zijn rekening zal nemen en dit aan de bank voor te leggen. Degene die afscheid van het huis neemt moet ook van de schuld af zijn. De bank kan in het gesprek vertellen op welke voorwaarden accoord wordt gegaan.

Nieuwe hypothecaire lening

Het gebeurt ook wel dat degene die het huis houdt de ander een uitkoopsom zal betalen. Vaak moet daarvoor een extra geldlening worden afgesloten, of wordt het huis helemaal opnieuw gefinancierd. Er zal dan een nieuwe hypotheek-akte moeten worden getekend.

Akte van Verdeling

Als de financiën geregeld zijn kan de notaris het concept van de Akte van Verdeling rondsturen aan partijen en aan de bank. De notaris ontvangt dan van de bank de stukken waaruit het ontslag uit het hoofdelijk schuldenaarschap blijkt. Als er nog een extra bedrag voor de uitkoop wordt geleend, ontvangt de notaris ook de stukken voor de nieuwe hypotheek van de bank. Bij het tekenen van de Akte van Verdeling, worden ook de ontslagstukken getekend. De notaris moet de belangen van beide echtgenoten in de gaten houden. Immers, degene die afscheid van het huis neemt moet ook een bewijs hebben dat hij/zij niet meer door de bank zal worden aangesproken voor de schuld. Nadat de akte is getekend kan de uitkoopsom worden betaald.

Conclusie

Een Akte van Verdeling heft het gezamenlijk eigendom op. Maar van tevoren moeten er wel afspraken worden gemaakt met elkaar: Wie krijgt het huis? Van welke waarde gaan we uit? Is er een uitkoopsom? Is de bank accoord dat de lening wordt overgeschreven op één naam? Komt er een totaal nieuwe geldlening?

Je kunt het zien als het verkrijgen van de andere helft van het huis. Daar zijn de notariskosten ook meestal op gebaseerd. Het geldverkeer van hypotheek en uitkoopsom loopt via de notaris.

december 2010

Ik wil niet dat mijn broer van mij erft. Hoe kan ik dat voorkomen?(dec10)

Door het maken van een testament bij de notaris.

In de eerste bespreking met de notaris kunt u precies aangeven wie u wel wilt laten erven. Dat kan één persoon of meerdere personen zijn. Ook kunt u een goed doel kiezen.

De notaris maakt de akte op en als deze is getekend, zijn alleen de personen of goede doelen die u heeft benoemd uw enige erfgenamen. De erfgenamen die de wet aanwijst voor mensen zonder testament, hebben geen recht meer op wat u nalaat.

december 2010

Ik wil het Geregistreerd Partnerschap met mijn partner opheffen, hoe gaat dat?(nov10)

Een geregistreerd partnerschap kan, als u het samen eens bent, met behulp van de notaris worden ontbonden.

Als u het niet eens bent of als er kinderen zijn dan zal een scheidings-procedure bij de Rechtbank moeten worden gevoerd.

In een eerste gesprek zal de notaris u vragen een overeenkomst te maken over de volgende onderwerpen: wel/geen alimentatie aan elkaar betalen; wel/geen ouderdomspensioen-verrekening; wie krijgt de woning? Hoe wordt de gemeenschap van goederen verdeeld?.

De notaris kan u helpen deze afspraken op papier te krijgen.

Als de overeenkomst is getekend maakt de notaris een akte op waarin wordt vastgesteld dat partijen een overeenkomst ter ontbinding van hun relatie hebben gemaakt.

Afschrift van die akte wordt door de notaris naar de Burgerlijke Stand gestuurd van de gemeente waar u het Geregistreerd Partnerschap bent aangegaan.

Door de inschrijving van de notariële akte is het Geregistreerd Partnerschap ontbonden.

De notaris ontvangt de bevestiging van de Gemeente en zal die met het afschrift van de akte en overeenkomst aan ieder van de partijen doen toekomen.

november 2010

Wij wonen samen en hebben twee kinderen. Wij hebben geen samenlevings-overeenkomst (SLO) en geen testamenten. Waarom zouden we iets moeten regelen? (nov10)

Kort gezegd: om later veel gedoe te voorkomen. Zolang alles met u goed gaat en u niet uit elkaar gaat is er niets aan de hand. De problemen ontstaan als een van u zou overlijden of als u ruzie zou krijgen. De moeder van de kinderen heeft zonder dat ze daarvoor iets extra's heeft hoeven regelen, een juridische band met haar kinderen. Zij heeft door die band twee erfgenamen: haar kinderen. De moeder heeft ook automatisch het gezag over de kinderen.

Als je het gezag hebt over minderjarige kinderen, mag je beslissingen nemen over bijvoorbeeld: naar welke school ze gaan en of er een bankrekening wordt geopend.

Bij een ongehuwde vader ligt dat anders. Allereerst moet er gekeken worden of de vader de kinderen heeft erkend. Dit gebeurt bij de Burgerlijke Stand. Door erkenning ontstaan "familierechtelijke banden". Dit betekent dat vader en kind van elkaar kunnen erven. Erkenning maakt de vader verantwoordelijk voor de kosten van de opvoeding.

Het gezag over het kind krijgt de ongehuwde vader door het samen met de moeder te gaan regelen bij de Kantonrechter van de Rechtbank.

Als na erkenning de vader zou komen te overlijden, dan zijn de twee kinderen de enige erfgenamen van al zijn bezittingen, bankrekeningen en schulden.

De kinderen zijn de erfgenamen ook als ze nog minderjarig zijn. De moeder is NIET de erfgenaam. Bij minderjarigheid wordt wat kinderen erven beheerd door de moeder. Bij iedere beslissing die de moeder wil nemen over het geld en de spullen (de helft van het koophuis?) van de kinderen, zal zij toestemming aan de Kantonrechter moeten vragen.

Door met elkaar te trouwen wordt meteen van alles geregeld. De wet bepaalt o.a. dat u elkaars erfgenaam bent. Tevens geldt de zogenoemde  Wettelijke Verdeling: de langstlevende echtgenoot krijgt alle bezittingen en schulden die u samen had. De kinderen krijgen hun erfdeel pas als de langstlevende ouder ook is overleden.

Het huwelijk voorkomt in uw geval veel gedoe.

november 2010

Mijn zuster staat onder bewind. Kan zij een testament maken? (okt10)

Ja dat kan.

Het meerderjarigenbewind, bij beschikking van de Kantonrechter, kan om verschillende redenen worden ingesteld.

Een reden kan bijvoorbeeld zijn dat de persoon door ziekte niet in staat is zijn financiële zaken zelf te verzorgen. U kunt hierbij denken aan dementie of een lichamelijke beperking. Het vermogen - de bezittingen en schulden - van de persoon wordt onder bewind gesteld en er wordt een bewindvoerder over dat vermogen benoemd.

U zuster persoonlijk staat NIET onder bewind. Zij kan gewoon een testament maken. Ze moet daartoe zelf contact opnemen met de notaris om een afspraak te maken. Het gesprek bij de notaris is onder vier ogen. Een testament is een persoonlijke zaak.

Bij de bespreking is niemand anders aanwezig, zelfs de beoogde executeur niet. De notaris bespreekt de wensen van uw zuster en geeft juridisch advies over het erfrecht, de erfbelasting en over de afwikkeling van de nalatenschap. De notaris beoordeelt of uw zuster precies begrijpt wat wordt besproken. Als dat zo is dan maakt de notaris een concept-akte en stuurt die ter beoordeling naar uw zuster.

Bij het tweede bezoek aan de notaris wordt de akte ondertekend door uw zuster en de notaris. Dan is het testament definitief.

Als in het eerste gesprek blijkt dat uw zuster het besprokene niet begrijpt dan wordt er geen testament opgemaakt. In dat geval geldt na haar overlijden het wettelijk erfrecht.

oktober 2010

Hoe wordt een nalatenschap afgewikkeld als er geen testament is?(okt10)

Een nalatenschap hoort door de erfgenamen, die hebben aanvaard, te worden afgewikkeld.

Als uw enige broer is overleden, zonder kinderen achter te laten, dan bent u zijn enige erfgenaam volgens de wet. Als u de nalatenschap aanvaardt dan moet u hem ook afwikkelen.

Allereerst moet een Verklaring van Erfrecht (VVE) worden opgemaakt door een notaris.

Met dat document kunt u bewijzen dat u de gerechtigde bent tot alle bezittingen van uw broer, dus ook tot zijn bankrekeningen.

U kunt met de VVE alle abonnementen opzeggen. Ook kunt u bij TNT regelen dat zijn post naar u wordt doorgestuurd. Vervolgens moet er een overzicht worden gemaakt van alle bezittingen en schulden van uw broer.

Het is verstandig de spullen in de woning te laten taxeren, zodat u weet wat zijn inboedel waard is. Dan moet de woning worden leeggemaakt.

De lopende kosten/schulden moeten worden voldaan.

Binnen 8 maanden na het overlijden moet aangifte worden gedaan bij de Belastingdienst van alle bezittingen en schulden van uw broer. De Belastingdienst legt dan een aanslag erfbelasting op, die moet worden betaald.

Er moet veel worden geregeld. U kunt de afwikkeling uiteraard uit handen geven. Dat kan aan een notaris. De notaris heeft veel ervaring met afwikkelen van nalatenschappen.

Meestal wordt een uurtarief gerekend. Voordeel van de notaris is dat hij/zij onder streng financieel toezicht van de overheid staat en regelmatig wordt gecontroleerd.

oktober 2010

Mijn overleden broer laat alleen maar schulden na. Kan ik de nalatenschap weigeren? (okt10)

Ja dat kan. Maar alleen als u geen spullen uit zijn woning heeft gehaald.

Er moet op de Rechtbank een akte van verwerping worden gemaakt. Op die manier kunnen de schuldeisers weten dat u geen erfgenaam bent.

Meestal verzorgt de notaris de verwerping.

oktober 2010

Kan ik regelen dat mijn ouderdompensioen na mijn overlijden naar mijn partner gaat? (sep10)

In het algemeen is het ouderdomspensioen een persoonlijk recht dat vervalt bij overlijden.

Over dit pensioen kan bij testament niets worden geregeld. Veel pensioenfondsen betalen, na het overlijden van de pensioengerechtigde, uit aan de echtgenoot of aan de partner, met wie op het gemeentehuis een geregistreerd partnerschap is aangegaan.

Pensioenfondsen hebben verschillende regelingen over het uitbetalen van het ouderdomspensioen aan een nabestaande partner met wie werd samengewoond. Vaak wil men bewijs zien dat u ook echt voor de partner als levensgezel heeft gekozen. Dit kan bijvoorbeeld doordat u samen met uw partner een samenlevingsovereenkomst (SLO) bij de notaris heeft opgemaakt. Het kan zijn dat het pensioenfonds daarbij nog nadere eisen stelt, bijvoorbeeld dat u behalve een SLO  ook nog een bepaald aantal jaren moet hebben samengewoond.

U doet er goed aan eerst bij uw eigen pensioenfonds te informeren wat hun voorwaarden zijn.

september 2010

Als onze ouders zijn overleden kunnen wij dan de nalatenschap verdelen tussen de kinderen die wel contact met de ouders hebben gehouden? (sep10)

Soms gebeurt het dat er in een gezin een paar kinderen zijn die geen contact meer met hun ouders wensen. De wet bepaalt dat alle kinderen een gelijk recht op de nalatenschap hebben. Hoe ze zich tijdens het leven van de ouders hebben gedragen doet er voor het erfrecht niet toe.

Wel kunnen ouders ieder een testament maken waarbij ze kinderen onterven. Het initiatief moet dus bij de vader en moeder zelf liggen als ze kinderen willen uitsluiten.

Door de onterving delen deze kinderen niet mee met de spullen die er zijn. Ze zijn alleen niet rechteloos. Ze kunnen de helft van hun erfdeel als geldvordering opvorderen bij de andere gezamenlijke erfgenamen. Ze moeten dat doen binnen vijf jaar nadat ze te weten zijn gekomen dat vader en moeder zijn overleden.

september 2010

Erft mijn schoonzoon automatisch van mij als mijn dochter eerder dan mij is overleden? (sep10)

Het wettelijk erfrecht is op bloedverwantschap gebaseerd. Dat betekent dat als uw dochter eerder overlijdt dan u, de kleinkinderen van u erven.

Als u wilt dat uw schoonzoon erft, dat moet u een testament laten opmaken bij de notaris.

Bij testament kunt u immers zelf bepalen wie van u erft.

september 2010

Is het mogelijk om helemaal geen erfgenamen te hebben? (aug10)

Dat kan alleen als u geen familieleden meer zou hebben tot in de zesde graad. De nalatenschap vervalt aan de Staat van overleden mensen die geen kinderen, geen ouders/ (half)broers of (half)zusters, geen neven/nichten of achterneven/achternichten geen ooms en tantes geen oud-ooms-tantes hebben.  Dit komt uiteraard maar weinig voor.

In de wet is geregeld wie de erfgenamen zijn voor mensen die GEEN testament hebben gemaakt. Allereerst komen in aanmerking om van u te erven: uw vrouw en uw kinderen.

Als u geen vrouw of kinderen zou hebben, dan zijn uw ouders samen met uw broers/zusters uw erfgenamen. Leven uw ouders niet meer, dan zijn uw broers en zusters uw erfgenamen. Is een broer of zuster eerder dan u overleden, dan geldt er plaatsvervulling. Bij plaatsvervulling wordt het erfdeel dat die overleden broer/zuster zou hebben gekregen verdeeld over zijn of haar kinderen. Er zijn bijna altijd wel (verre) familieleden te vinden die als erfgenaam in aanmerking komen. Soms zijn dit mensen waarvan u het bestaan niet eens wist.

Als u zelf wilt bepalen wie uw erfgenamen zijn, dan moet u een testament bij de notaris laten opmaken.

augustus 2010

Gaat mijn inboedel automatisch naar mijn executeur? (aug10)

Neen zo werkt het niet. Na uw overlijden worden uw erfgenamen eigenaar van al uw bezittingen en schulden. De inboedel hoort daar ook bij. Als u in uw testament een executeur heeft benoemd, dan moet deze executeur zich houden aan de regels die de wet sinds 2003 aan de executeur stelt. De executeur wikkelt de nalatenschap af voor de erfgenamen.

Wat doet een executeur?

De executeur moet na uw overlijden allereerst de functie aannemen.

Zijn werk begint met inventariseren van wat er tot de nalatenschap behoort. Welke bankrekeningen zijn er? Uit welke spullen bestaat de inboedel en wat is dat waard? Welke schulden zijn er?

Als de erfgenamen de spullen van de inboedel niet willen hebben. Dan moet de executeur de spullen zo goed mogelijk proberen te verkopen. De opbrengst is voor de erfgenamen.

Hij moet ook zorgen dat de aangifte voor de heffing van de erfbelasting op tijd wordt ingediend bij de Belastingdienst. Als de aanslag er is moet de executeur de erfbelasting betalen.

Verdelen onder de erfgenamen

De executeur zorgt daarna dat de spullen en geldbedragen netjes worden verdeeld en worden afgegeven aan de personen of Goede Doelen, die de erflater in zijn testament heeft benoemd.

Aan het einde van zijn werk moet de executeur Rekening en Verantwoording afleggen aan de erfgenamen. De erfgenamen bepalen dan of de executeur zijn werk goed heeft gedaan.

Voor al het executeurs-werk krijgt hij een loon van 1% van de waarde van de nalatenschap.

De executeur krijgt ook zijn onkosten vergoed. Loon en onkosten worden betaald met het geld uit de nalatenschap. De taak die de executeur heeft is het netjes afwikkelen van de nalatenschap voor de erfgenamen. Het toeëigenen van spullen VOOR ZICHZELF hoort daar niet bij.

augustus 2010

Mijn kinderen willen niet dat ik een Samenlevingsovereenkomst (SLO) sluit met mijn nieuwe partner. Ze zijn bang dat ze dan niet meer van mij erven. (juli10)

Er bestaan veel misverstanden over de SLO. Men denkt dat er een gemeenschap van goederen door ontstaat en men denkt dat de partners dan elkaars erfgenaam zijn. Niets is minder waar! Door het tekenen van een SLO ben je niet een beetje “getrouwd”. Je wordt niet elkaars erfgenaam. Je erfgenamen blijven gewoon je kinderen.

In een SLO maak je samen afspraken over de kosten van de huishouding, je verklaart de inboedel van jullie samen en je kunt elkaar benoemen als partner-pensioen gerechtigde. Je kunt afspreken dat de spullen die van jullie samen zijn, eigendom worden van je partner als jij eerder overlijdt. Dat is het zogenoemde “verblijvings-beding”.

Als je de bankrekeningen privé houdt dan blijven ze van jou en kunnen de schuldeisers van de ander er niet bij. Als je overlijdt gaan alle banktegoeden en spullen die van jou zijn naar je erfgenamen: je kinderen.

Als er toch spaargeld op een gezamenlijke rekening stond, die door het verblijvingsbeding bij jouw overlijden naar je partner gaat, dan kunnen jouw kinderen die verkrijging door je partner aantasten. Zij kunnen dus hun erfdeel bij je partner gaan opeisen.

Juli 2010

Ik heb gehoord dat het erfrecht voor de langstlevende echtgenoot sinds 2003 in de wet staat. Ik heb in 1998 een testament gemaakt, toen ik nog niet getrouwd was. In 2004 ben ik getrouwd. Hoef ik mijn testament nu niet meer aan te passen? (juli10)

Een testament geldt zolang het niet is herroepen. Alleen als er bepaalde bepalingen in zijn opgenomen kan het zijn dat de inhoud daardoor vervalt. Je kunt hierbij denken aan bepalingen als: “dit testament geldt alleen als ik ongehuwd ben”. Als zulke zinnen er niet in staan, dan wordt gewoon de in het testament aangewezene je erfgenaam en krijgt je vrouw niets.

Het is daarom van belang dat je regelmatig, bijvoorbeeld om de vijf jaar, je testament door een notaris laat controleren.

Een wijziging in de wet of een wijziging in je situatie doet je testament namelijk NIET auto-matisch vervallen. Om een testament te laten vervallen moet je het herroepen in een akte op te maken bij de notaris.

juli 2010

Ik ben mijn testament kwijt. Ik weet niet meer wat er in staat. Ook weet ik niet meer bij welke notaris ik het heb laten opmaken. (juli10)

Een testament is een geheim document. Pas na uw overlijden kan via de gegevens geregistreerd bij het Centraal Testamenten Register worden nagegaan bij welke notaris het origineel in de kluis ligt.

In uw geval kunt u het beste een nieuw testament maken. Een testament kan alleen in een akte bij de notaris worden gemaakt. In een nieuw testament worden altijd alle eerder gemaakte testamenten herroepen, zodat alleen het nieuwe testament dat u maakt geldig is.

juli 2010

Mijn zuster is overledenen twee maanden daarna overleed onze vader. Vader heeft op zijn sterfbed gezegd dat het erfdeel van dat mijn overleden zuster zou hebben gekregen naar echtgenoot moet gaan. Kan dat zo worden uitgevoerd?(juni10)

Nee, dat kan niet. Uw vader had dit in een testament moeten regelen. Volgens het wettelijk erfrecht erven alleen eigen kinderen. Er is wel een regeling van “plaatsvervulling” in de wet. Bij plaatsvervulling erven de kinderen in de plaats van hun overleden ouder. Als uw zuster kinderen zou hebben nagelaten, dan erven die kinderen samen in de plaats van hun moeder (uw zuster) het erfdeel dat uw zuster van uw vader zou hebben gekregen. In een testament had uw vader kunnen regelen dat zijn schoonzoon van hem erft.

Schenking

Als u toch uw zwager iets wilt geven dan is dat een schenking van u aan hem. Over wat hij dan krijgt is schenkbelasting verschuldigd. De schenkbelasting is 30% of 40% afhankelijk van het geldbedrag of de waarde die u hem schenkt.

juni 2010

Ik ga met vakantie en heb geen gelegenheid meer om een testament te maken. Kan ik mijn wensen voor na mijn overlijden in een zelf geschreven brief vastleggen? (juni10)

Uw laatste wil moet worden vastgelegd in een testament opgemaakt bij de notaris. Wel kunt u in een codicil vastleggen hoe u wilt dat uw uitvaart wordt verzorgd. In een codicil kunt u ook “inboedel goederen en lijfsieraden” nalaten aan door u te benoemen personen. Het codicil moet door u zelf met de hand worden geschreven. U moet het dateren en ondertekenen. Er mogen geen geldbedragen in een codicil worden nagelaten. Geldbedragen nalaten, een executeur en erfgenamen benoemen moet in een testament.

Waarom kan een testament niet in een zelfgeschreven brief?

Het is niet zo gek dat de wet voorschrijft dat een testament in een akte bij de notaris wordt gemaakt. Het opmaken van een testament is een belangrijke zaak die zorgvuldig moet worden gedaan. Door dit voorschrift wordt allereerst fraude voorkomen. De notaris stelt de identiteit van de testateur vast, o.a. door het controleren van het legitimatie-bewijs.

Eerst een gesprek

In een gesprek legt de testateur aan de notaris uit wat er in zijn testament moet komen. Er is niemand anders dan de testateur aanwezig bij de bespreking. De notaris moet volgens de wet en de notaris-beroepsvoorschriften onder andere:

1. Vaststellen of de testateur begrijpt wat de gevolgen van de keuzes zijn die hij heeft gemaakt. Als dat niet het geval is mag geen testament worden opgemaakt. Dit kan zich voordoen bijvoorbeeld bij dementie.
2. Juridisch en fiscaal advies geven over de gevolgen van de keuzes die hij heeft gemaakt. Soms kan je door een ander soort testament te maken veel erfbelasting besparen.

Als het mogelijk was dat je zelf thuis je testament kon maken, is na het overlijden dan wel duidelijk wat er wordt bedoeld? Is de formulering wel volgens de mogelijkheden van de wet? Na overlijden zou zo’n geschreven testament vragen kunnen oproepen. Je kunt de overledene niet meer vragen wat de bedoeling was. Het zou ook kunnen dat een zelfgeschreven testament onder dwang van een ander is gemaakt. Dat kan achteraf, na het overlijden niet meer worden achterhaald. Daarom is het verstandig dat er een zorgvuldige wettelijk voorgeschreven procedure is voor het opmaken van een testament.

juni 2010

Ik heb geen kinderen. Ik heb een broer en twee zusters. Ik wil niet dat ze van mij erven. Moet ik een testament maken? (mei10)

Ja, dat is inderdaad het geval. Als mensen overlijden en geen testament hebben gemaakt, dan zijn de naaste familie-leden de enige erfgenamen. Dat staat zo in de wet.

Na uw overlijden hebben uw broer en zusters ieder recht op een/derde (1/3e) gedeelte van alles wat u nalaat. De nalatenschap bestaat uit uw spullen, uw kleding, uw sieraden en al het (spaar)geld. Als u een eigen huis heeft, hoort dat ook bij uw nalatenschap.

Testament

Als u wilt dat uw nalatenschap naar andere mensen gaat, dan moet u een testament maken.

Een testament maak je samen met de notaris. U zult dus een afspraak op een notariskantoor moeten maken. Het is verstandig dat u van te voren bedenkt aan wie u welk deel van uw nalatenschap wilt nalaten. Bijvoorbeeld: het huis aan neef Chris. Of neef Chris een bedrag van € 2.000,00. De rest zou dan naar uw nichtjes Anna en Maria kunnen gaan. Anna en Maria zijn dan uw erfgenamen, ieder voor de helft. In het testament kunt u ook nog een executeur benoemen. De executeur zorgt voor uw uitvaart en wikkelt uw nalatenschap af. De notaris bespreekt alles eerst met u en geeft u advies over het erfrecht en de erfbelasting. Hij/zij vraagt u de precieze namen, adressen en geboortedata en geboorteplaatsen op te geven.

Na de bespreking ontvangt u thuis een ontwerp van de akte van testament. Het ontwerp wordt ook wel "concept" genoemd. Als het concept akkoord is maakt u een nieuwe afspraak met de notaris voor de ondertekening. Dan is uw testament klaar. Het origineel wordt bij de notaris in de kluis bewaard. U krijgt een kopie mee. Deze kopie noemen we "het afschrift".

mei 2010

Hoe wordt na mijn overlijden bekend dat ik een testament heb gemaakt (mei10)

Dat blijkt uit het Centraal Testamenten Register (CTR).

De notaris bewaart de originele getekende akte van testament. Op de dag dat de akte is getekend meldt de notaris aan het CTR: de personalia van de persoon die het testament maakte, de akte-datum en het akte-nummer. Het is dus niet zo dat in het CTR een kopie van de akte van testament ligt. De akte blijft bij de notaris.

Na uw overlijden moet een Verklaring van Erfrecht worden gemaakt. Dit is een notaris-document waaruit blijkt wie de erfgenamen zijn en of zij de nalatenschap hebben aanvaard.

De Verklaring van Erfrecht wordt pas opgemaakt nadat de notaris onderzoek heeft gedaan.

Het eerste onderzoek dat wordt gedaan is bij het CTR, de notaris vraagt of er een testament is gemaakt en bij welke notaris de originele akte in de kluis ligt. Met de gegevens uit het CTR kan de notaris de akte gaan opvragen bij de collega-notaris.

mei 2010

Moeten mijn vriend en ik een Samenlevingsovereenkomst (SLO) hebben als wij een huis gaan kopen? (mei10)

Dat is niet verplicht, maar wel verstandig. Een SLO is een akte opgemaakt door de notaris, waarin u samen een aantal afspraken vastlegt. Een van de afspraken kan zijn dat alle goederen die van u samen zijn, uiteindelijk eigendom worden van degene die het langst leeft van u twee.

Dit voorkomt dat bij overlijden van uw vriend, u samen met zijn ouders eigenaar bent van het huis. Het huis wordt door de SLO die is gemaakt, eigendom van u alleen.

mei 2010

Wat voor werk doet een notaris eigenlijk (apr10)

Dat is een goede vraag, die mij van de week werd gesteld.

De notaris doet DENKWERK. De notaris is allereerst jurist. Hij/zij heeft de rechtenstudie gedaan met de specialisatie Notarieel recht. Het notariële recht omvat hoofdzakelijk: het ondernemingsrecht / onroerend goed recht / familierecht en het successierecht.

Tijdens de studie leer je het “juridisch denken”. Het is een manier van denken waarmee je de wettelijke regels leert toepassen op situaties die zich voordoen tussen mensen. Het gaat er niet om de wetten uit je hoofd te leren, maar je leert er mee te werken.

Het denkwerk brengt met zich mee dat de notaris in een gesprek vragen aan u zal stellen om de voor de wet belangrijke feiten vast te stellen. Die feiten heeft hij/zij nodig om u goed juridisch advies te kunnen geven of om de akte te kunnen maken. Dat denkwerk kan je niet zien, maar er zal wel voor betaald moeten worden, het is immers werk. De gesprekken ter voorbereiding van een akte en de daarbij gegeven adviezen brengt de notaris u in rekening. Het zit soms verwerkt in het tarief dat u betaalt voor een bepaalde rechtshandeling, bijvoorbeeld: het opmaken van een testament. Of de notaris brengt een uurtarief in rekening voor de tijd die hij/zij aan uw dossier besteedt. Het kan zijn dat er gesprekken worden gevoerd met u of met mensen namens u en dat er stukken moeten worden bestudeerd, alvorens een schriftelijk advies kan worden gegeven. Voor de bestede tijd, waarbij steeds DENKWERK is gedaan stuurt de notaris u een rekening.

april 2010

Als ik de nalatenschap van mijn moeder verwerp, wat gebeurt er dan met haar spullen? (apr10)

Daar is moeilijk een eenduidig antwoord op te geven. Het hangt namelijk van erg veel factoren af. Misschien heeft u een broer/zuster die de nalatenschap wel aanvaardt. Dit familielid kan de nalatenschap aanvaarden “onder het voorrecht van boedelbeschrijving”. Dit is een wettelijke term die ook “Beneficiair Aanvaarden” wordt genoemd. Het betekent dat uw broer/zuster wel de nalatenschap moet afwikkelen, maar zelf niet aansprakelijk is als er zoveel schulden zijn dat de opbrengst van al het geld en de spullen van uw moeder niet genoeg mocht zijn.

Als er niemand is die de nalatenschap gaat afwikkelen, zal op een gegeven moment de huiseigenaar gaan optreden. Er wordt immers geen huur meer betaald. Als uw moeder een eigen huis had met een hypotheek, dan zal de hypotheekbank het huis in het openbaar gaan verkopen om de hypotheekschuld te kunnen innen. Andere schuldeisers zullen op zoek gaan naar erfgenamen. Soms gaat de Gemeente de woning ontruimen.

april 2010

Kan ik mijn kinderen onterven? Ik heb al 30 jaar geen contact met ze (apr10)

Ja, dat kan en dat moet u doen in een testament, op te maken bij de notaris.

Maar de kinderen zijn niet rechteloos. Zij kunnen binnen 5 jaar nadat zij van uw overlijden weten een vordering indienen bij uw erfgenaam/erfgenamen. Uw kinderen hebben namelijk recht op een bedrag in geld, ter grootte van de helft van hun erfdeel. Dat is hun zogenoemde “legitieme portie”.

april 2010

Ik ben getrouwd en heb twee kinderen, moet ik een “tweetraps-testament” maken ? (mrt10)

Op de televisie is dit aangeraden. De vraag kan alleen niet in zijn algemeenheid worden beantwoord. Het hangt af van eventueel eerder door u gemaakte testamenten. Ook is belangrijk te weten waar uw bezittingen en schulden, dus uw vermogen, uit bestaat.

Sinds het nieuwe erfrecht van 2003 geldt voor uw situatie de “Wettelijke Verdeling”. Het betekent dat de langstlevende van een echtpaar alle spullen, gelden en ook de schulden erft. De kinderen krijgen hun erfdeel niet. Er wordt alleen uitgerekend hoe groot hun erfdeel is.

Kinderen kunnen het erfdeel pas opeisen als ook de tweede ouder is overleden. Maar over dat uitgerekende bedrag voor de kinderen moet door de langstlevende wel erfbelasting voor de kinderen worden voorgeschoten !

De langstlevende hoeft meestal voor zichzelf geen erfbelasting te betalen. Er geldt namelijk een vrijstelling voor echtgenoten van € 600.000,-.

Kinderen hebben ieder een vrijstelling voor de erfbelasting van € 19.000,-. Dus als de erfdelen kleiner zijn hoeft er geen belasting worden betaald. Als een kindsdeel groter is dan € 19.000,-

moet er 10% belasting worden betaald over dat meerdere. Boven de € 118.000,- begint het hoogste tarief van de erfbelasting voor kinderen: 20% .

Het Tweetraps-Testament

In een dergelijk testament benoemt u uw echtgenoot tot enige erfgenaam, ONDER DE LAST dat wat er van uw erfenis over is, bij het overlijden van die echtgenoot, wordt afgegeven aan de kinderen. Bij uw overlijden moet een akte worden opgemaakt om precies te vermelden waar uw nalatenschap uit bestaat. De langstlevende moet dit vermogen netjes administreren.

De kinderen erven dan pas na overlijden van de beide ouders. Zij erven dan TWEE porties: namelijk van hun vader en van hun moeder. Ze betalen dan successierecht over beide erfdelen. De kinderen hebben dan ieder twee keer de vrijstelling van € 19.000,-, namelijk een keer voor het deel dat ze van moeder erven en een keer voor het deel dat ze van vader erven.

Een Tweetraps Testament zorgt er voor dat de langstlevende geen erfbelasting voor de kinderen hoeft te betalen. Dat kan gunstig zijn als al het vermogen van u in het huis zit en er dus geen geld is om de belasting te betalen. De kinderen betalen uiteindelijk toch zelf wel over de beide erfdelen. Notarissen mogen u niet een akte laten maken die u niet nodig heeft. Daarom zal iedere notaris eerst een gesprek met u willen hebben om na te gaan hoe uw situatie is. De kosten die u moet maken voor het opstellen van deze testamenten zijn vast kleiner dan de belasting die u bespaart!

Mijn ouders zijn overleden. Wij waren met 7 kinderen. Een broer is overleden, hij heeft 9 kinderen. Hoe wordt de nalatenschap van mijn ouders verdeeld? [mrt10]

Als er geen testament is, wordt de nalatenschap in 7 delen verdeeld. Het 1/7e deel van de overleden broer wordt onder zijn 9 kinderen gelijkelijk verdeeld, dus ieder van deze klein-kinderen erft 1/7e x 1/9e=1/63e deel van uw ouders. De weduwe van deze broer is geen erfgenaam van uw ouders. Het erfrecht is op bloedverwantschap gebaseerd.

Als mijn broer is overleden, en ik kom te overlijden, erft zijn vrouw dan van mij? [feb10]

Alleen als u dat zo heeft geregeld in uw testament.
Het erfrecht voor mensen zonder testament is gebaseerd op bloedverwantschap.
Als je familie alleen nog bestaat uit een broer met vrouw en 2 kinderen, dan erft volgens de wet je broer alles van je. Als je broer eerder is overleden gaan de regels van "plaatsvervulling" werken. Bij plaatsvervulling treden de kinderen van de overledene in de plaats.

De twee kinderen worden dan samen uw enige erfgenamen, in plaats van hun vader. De echtgenote, uw schoonzuster is volgens de wet geen erfgenaam in deze situatie. Als u toch zou willen dat uw schoonzuster van u erft, dan zult u dat moeten gaan vastleggen in een testament. En u weet, een testament kan je alleen maar maken in een notariële akte. Een akte opgemaakt bij de notaris.

Ik heb geen familie meer, kan ik de notaris aanwijzen als executeur? [feb10]

Ja dat kan. Het is zelfs verstandig dat te doen. Een notaris heeft veel kennis van en ervaring met het erfrecht en het afwikkelen van nalatenschappen. De notaris is een neutrale persoon en is door het beroep gebonden aan allerlei wettelijke regels van zorgvuldigheid. Ook staat de notaris onder streng financieel toezicht. Er wordt regelmatig gecontroleerd door het Bureau Financieel Toezicht (BFT).

Het BFT is een door de overheid ingestelde toezichthouder.
De executeur moet sinds de wijziging van het erfrecht van 2003 in een testament worden benoemd. De functie gaat uiteraard pas in na uw overlijden. De taken en bevoegdheden van de executeur staan in de wet beschreven. Een van de belangrijkste taken is de afdracht van de erfbelasting. Voor de betaling van de erfbelasting is de executeur persoonlijk aansprakelijk.

Niet alle notariskantoren bieden de service van het executeurschap. U doet er goed aan dat van tevoren te informeren.

Mijn tante wil mij tot executeur benoemen en heeft mij gevraagd bij het opmaken van het testament aanwezig te zijn. Op het notariskantoor bleek dat ik er niet bij mocht zijn. Waarom?. [feb10]

Een testament opmaken moet heel zorgvuldig gebeuren. De notaris is daarbij aan regels gebonden. De notaris moet kunnen vaststellen dat tante precies begrijpt wat de gevolgen van bepaalde keuzes zijn. Ook moet duidelijk zijn dat de tante niet wordt beïnvloed door de wensen van anderen. Daarom gaat de bespreking en het passeren van de akte "onder vier ogen" en is er verder niemand bij aanwezig. Zelfs de beoogde executeur niet. De functie van executeur begint pas na het overlijden van uw tante.

Ik wil geen geld maar goederen op papier schenken. Hoe moet dat? Heeft het wel zin? [jan10]

U kunt bij notariële akte van schenking goederen in eigendom overdragen, bijvoorbeeld onder het voorbehoud van vruchtgebruik. Op die manier kunt u bijvoorbeeld de Friese staartklok, die bij u aan de muur hangt, aan uw zoon overdragen terwijl u het gebruik houdt. Er moet een taxatie-rapport van een makelaar in roerende goederen worden gemaakt, omdat de waarde objectief moet zijn vastgesteld. Stel de klok is € 5.000,00 waard. Er is dan over de schenking geen schenkbelasting verschuldigd. Er is namelijk jaarlijks een bedrag van € 5.000,00 vrijgesteld van schenkbelasting bij schenking van ouders aan een kind. Wel moet dan in het vervolg door de ouders aan het kind een jaarlijkse vergoeding voor het gebruik worden betaald van minimaal 6%. Dat is dus minimaal € 300,00.

U ziet,  het kan wel, maar het brengt kosten met zich: kosten taxateur; kosten notariële akte; jaarlijkse vergoeding. Ik kan niet beoordelen of het voor u toch zin heeft een dergelijke schenking te doen.

Na de echtscheiding heeft de rechter bevolen “over te gaan tot de verdeling van de gemeenschap”. Hoe moet dat, want mijn ex-man woont in Pakistan? [jan10]

Na een echtscheiding moet normaliter de gemeenschap van goederen worden verdeeld. Ook als de rechter dat niet beveelt. Alle spullen en al het geld van de echtgenoten moet bij helfte worden verdeeld. Meestal kiezen de man en vrouw een peildatum vlak voor de echtscheiding. Van de spullen en de saldi van alle bankrekeningen op naam van de man, de vrouw of samen, wordt per die peildatum een overzicht gemaakt. Ieder heeft recht op de helft van die waarde.

Soms helpt de notaris als partijen er daarna niet uitkomen. Hij/zij doet aan beide partijen een voorstel hoe zou kunnen worden verdeeld. De notaris moet dan de belangen van beide echtgenoten in de gaten houden. Hij/zij staat tussen de partijen in.

De echtgenoten moeten dus eerst samen een overzicht maken van de gemeenschap van goederen. Als één van de echtgenoten niet wil meewerken wordt het moeilijk. Eerst zou de onwillige echtgenoot via de rechter moeten worden gedwongen op te geven welke goederen/gelden hij heeft per de peildatum. Daarvoor heeft u een advocaat nodig.

Iemand kan in Nederland met een dwangsom gedwongen worden gegevens te verstrekken.
Uw ex-man zal via een advocaat in Pakistan moeten worden gedwongen tot meewerken. Dat zal veel kosten voor u met zich meebrengen. Het is maar de vraag of dat het juiste resultaat zal opleveren. Het is jammer dat in de praktijk soms blijkt dat het recht op verdeling ook in Nederland niet zijn loop kan hebben. Soms worden namelijk bezittingen verzwegen en blijkt ook niet te bewijzen dat ze bestaan.

Kan ik jaarlijks schenkingen op papier doen aan mijn zoon?
Mijn vermogen zit namelijk in mijn woonark. [dec09]

Er bestaan veel misverstanden over "schenken op papier". Het schenken op papier is het bij notariële akte vastleggen dat de ouder een bedrag - stel € 10.000,00 - schenkt aan het kind en dat vervolgens weer terugleent. Volgens de nieuwe successiewet, die per 1 januari 2010 ingaat, mag er jaarlijks aan een kind € 5.000,00 belastingvrij worden geschonken.

Over het "op papier" geschonken bedrag moet schenkingsbelasting worden afgedragen. De belasting wordt gerekend over het niet-vrije gedeelte en dat is in dit rekenvoorbeeld:
€ 10.000,- min € 5.000,- is € 5.000,-. Het tarief is 10%.
De af te dragen belasting is dus € 500,00.

Over het geleende bedrag (€ 10.000,00) moet u jaarlijks aan uw zoon 6% rente betalen
(€ 600,00 p.j.). Het is namelijk een geldlening en dan moet er vanaf 2010 tussen ouders en kinderen een minimale rente worden betaald van 6%. Stel dat je dit vijf jaar achter elkaar doet. Dan is de lening van uw zoon aan u inmiddels € 50.000,-. Bij het afwikkelen van uw nalatenschap wordt het geleende bedrag afgetrokken en alleen over het verschil hoeft nog erfbelasting te worden betaald.

Stel uw woonark is € 169.000,- waard bij uw overlijden. Uw zoon verrekent zijn vordering van
€ 50.000,- met dit bedrag en er blijft € 119.000,00 nalatenschap over. Uw zoon heeft een vrijstelling voor de erfbelasting van € 19.000,00. Dus over € 100.000,00 moet hij dan nog erfbelasting afdragen van 10%, is € 10.000,00.

Het jaarlijks "schenken op papier" moet bij notariële akte. Er moet schenkingsbelasting worden betaald en er moet jaarlijks keurig 6% rente aan uw zoon worden betaald. Bij een schuld van € 50.000,- is de jaarlijkse rente € 3.000,-. Dat moet u zich wel realiseren.

Ik had een testament gemaakt omdat ik niet wilde dat mijn vader van me erfde. Ik ben nu getrouwd en wil dat mijn man van mij erft. Moet ik mijn testament veranderen? [dec09]

Ja inderdaad. Er moet een notariële akte worden gemaakt waarbij u uw eerder gemaakte testament herroept. Net als bij een testament wordt het feit, dat de akte van herroeping is gemaakt, gemeld bij het Centraal Testamenten Register.

Daarna geldt voor u weer het wettelijk erfrecht. Dat is het erfrecht voor mensen zonder testament. Uw echtgenoot is uw enige erfgenaam volgens de wet. Als u tegelijkertijd met uw echtgenoot zou komen te overlijden, dan zijn uw erfgenamen uw familieleden: ouders, broers en zusters.

Wordt mijn partner mijn erfgenaam als wij een Samenlevingsovereenkomst (SLO) sluiten? [dec09]

Neen door een dergelijke overeenkomst wordt u niet elkaars erfgenaam.
Wel kan je afspreken dat de gezamenlijke spullen eigendom worden van de langstlevende.
Als u wilt dat uw privé goederen en bankrekeningen worden geërfd door uw partner moet u een testament maken.

Mijn man is overleden. Als er mij en mijn zoon iets overkomt, wie erft er dan? [nov09]

Volgens de wet zijn uw erfgenamen uw bloedverwanten tot in de 6e graad. Dus dat kunnen zijn uw verre achterneven. De familie van uw echtgenoot kan alleen van u erven als u ze in een testament benoemt. Als u niet weet wie uw verre familieleden zijn kan het verstandig zijn een testament op te maken. Daarin kunt u immers zelf bepalen wie van u erft. Ook kunt u iemand aanwijzen die uw nalatenschap afwikkelt.

Mijn man is overleden, moet het lidmaatschap van de coöperatie mbt de woning op mijn naam worden overgezet? [nov09]

Lidmaatschappen worden niet bij het Kadaster geadministreerd. Alleen als u wilt kunnen bewijzen dat u thans de enige eigenaar bent moet u bij de notaris langsgaan. Er kan dan een Verklaring van Erfrecht (VVE) worden opgemaakt. Dat stuurt u naar de coöperatie. Ook kunt u de VVE bewaren bij het eigendomsbewijs. Dat is de akte waarbij u indertijd het lidmaatschap heeft verkregen. Als u het lidmaatschap zou willen verkopen kunt u beide documenten aan de makelaar geven of aan de notaris die de verkoop en levering verzorgt. Wanneer u zou overlijden dient er een akte te worden opgemaakt om het lidmaatschap op naam van uw zoon te zetten.

Wijziging successierecht. [nov09]

Begin november 2009 werd het wetsontwerp in de Tweede Kamer behandeld. Er zijn toen een aantal wijzigingen aangenomen. Zo is de grens, die eerst bij € 125.000,-- lag, verlaagd naar € 118.000,--. Onder het nieuwe successierecht komen weer drie groepen: 1. Partners/kinderen 2. kleinkinderen 3. overige verkrijgers.

Tarief voor groep 1: bij verkrijging tot € 118.000,-- is de erfbelasting 10% en 20% als er meer dan € 118.000,-- wordt verkregen. De vrijstelling voor Partners is € 600.000,00 en voor kinderen is de vrijstelling € 19.000,00. Partners zijn uitsluitend: gehuwden; geregistreerde partners of samenwoners MET een notariële samenlevingsovereenkomst (SLO). Dus voor samenwoners zonder SLO geldt dan het tarief van groep 3, als ze van elkaar erven. Er is een uitzondering gemaakt: Als je aantoonbaar langer dan 5 jaar hebt samengewoond heb je ook zonder SLO recht op de vrijstelling van € 600.000,--.

Tarief voor groep 2: bij verkrijging tot € 118.000,-- is de erfbelasting 18%; en 36% voor bedragen daarboven. Vrijstelling voor kleinkinderen is € 19.000,00.

Tarief voor groep 3: bij verkrijging tot €118.000,00 is de belasting 30%, en 40% voor bedragen daarboven. Vrijstelling voor overige verkrijgers is € 2.000,00. De wet moet nog door de Eerste Kamer worden aangenomen en kan daarna op 1 januari 2010

Wij zijn in gemeenschap van goederen getrouwd. Ik wil een zaak beginnen. Kunnen we huwelijksvoorwaarden maken? [okt09]

Ja dat kan.

Huwelijksvoorwaarden tijdens het huwelijk opmaken brengt wel wat meer werk met zich. Er moet namelijk eerst worden vastgesteld hoe de gemeenschap van goederen wordt verdeeld. U moet daarom eerst een overzicht maken van de waarde van alle bezittingen en schulden, zoals: de auto, de inboedel, diverse bankrekeningen en de eventuele schulden. U bent nu allebei voor de helft van de waarde gerechtigd in de totale waarde van de gemeenschap van goederen. Samen met de notaris bespreekt u dan hoe de goederen verdeeld worden. De notaris maakt daarvan een akte van Verdeling op. In de akte van huwelijksvoorwaarden spreekt u voor de toekomst af dat ieders bezittingen en schulden voortaan gescheiden blijven. Zo kunnen schuldeisers van de één niet meer de goederen van de ander te gelde maken als het slecht zou gaan met de zaken. De akte van verdeling en de akte van huwelijksvoorwaarden moeten worden goedgekeurd door de Rechtbank, voordat ze kunnen worden getekend. De notaris vraagt die goedkeuring bij de Rechtbank aan.

Kan ik de vrouw waarmee ik al 10 jaar samenwoon benoemen tot erfgenaam? Betaalt zij erfbelasting? [sep09]

In een testament kunt u iedereen die u wilt tot erfgenaam benoemen, dus ook uw partner. Er is nieuw successierecht in de maak. Dit gaat over de belasting die moet worden afgedragen als er wordt geërfd. De overheid wil het per 1 januari 2010 invoeren. Voor samenwonenden gaat het flink veranderen. Onder het oude recht gold een vrijstelling van € 532.570,00 (2009) voor een samenwonende die tot erfgenaam was benoemd en meer dan 5 jaar met de overledene had samengewoond. Deze vrijstelling komt te vervallen per 1 januari 2010.

In het nieuwe successierecht gaat het begrip "partner" gelden. Daaronder worden verstaan: echtgenoten, geregistreerde partners en personen die een notariële samenlevings-overeenkomst hebben gemaakt. De ongehuwde partner zonder samenlevingscontract betaalt 40% erfbelasting over de verkrijging. Dus als u het goed wilt regelen moet u behalve een testament ook een samenlevingsovereenkomst met uw partner maken. Daarna geldt namelijk een vrijstelling in de erfbelasting van € 600.000,00. Alle erf-verkrijgingen onder de € 600.000,00 zijn belastingvrij voor gehuwden, geregistreerde partners en samenwonenden met een bij de notaris vastgelegde samenlevingsovereenkomst.

Ik wil mijn kinderen ieder € 20.000,00 schenken. Hoeveel belasting betalen zij hierover? [sep09]

De successiewet regelt behalve de erfbelasting ook de belasting die moet worden betaald bij schenking. In het wetsvoorstel dat op 1 januari 2010 wet wordt, worden de tarieven van de schenkingsbelasting aangepast. Onder de huidige wet betalen de kinderen ieder € 772,00 belasting. In 2010, onder de nieuwe wet, zal de schenkingsbelasting voor ieder kind € 1500,00 bedragen bij een schenkingsbedrag van € 20.000,00. Dat komt dus neer op een verdubbeling van het tarief. Ik raad u daarom aan de schenking nog in 2009 te doen.

Mijn man had mij als enige erfgenaam benoemd in zijn testament. Waarom wil de bank nu toch nog een Verklaring van Erfrecht? [sep09]

De bank wil een bewijsdocument hebben waaruit blijkt wie gerechtigd is tot de bankrekening van uw man. Dat blijkt namelijk niet uit het testament alleen. Een Verklaring van Erfrecht (VVE) is een document dat wordt opgesteld door een notaris, nadat er onderzoek is gedaan. De notaris controleert of het door u meegebrachte testament echt het laatste is. Hij/zij bestudeert de inhoud van alle bepalingen van het testament. De notaris wijst u op uw rechten als erfgenaam en vraagt of u de nalatenschap van uw man wilt aanvaarden. Dan stelt de notaris de VVE op. U krijgt een aantal afschriften van de VVE mee, waarmee u kunt bewijzen dat u echt de enige gerechtigde bent. De bank wil dit document hebben. Als er namelijk iets niet zou kloppen kan de bank de notaris verantwoordelijk stellen.

Ik woon samen met mijn Franse vriendin, wij krijgen een kind. Ik heb al drie kinderen uit een eerder huwelijk. Wat is verstandig om te regelen? [sep09]

Door een huwelijk of geregistreerd partnerschap met uw Française op het gemeentehuis te sluiten heeft u meteen erg veel geregeld. U bent automatisch de vader en nadat het kind is geboren heeft meteen ook het gezag over het kind. Als u zou overlijden, dan geldt de wettelijke verdeling. Uw tweede echtgenote krijgt de beschikking over alle bezittingen en al het (spaar)geld en moet de schulden voor haar rekening nemen. Uw vier kinderen krijgen bij uw overlijden geen recht op hun erfdeel. Het erfdeel van de vier kinderen wordt vastgesteld in een bedrag dat ze pas krijgen als ook uw tweede echtgenote is overleden. Als u het anders zou willen regelen dan kunt u een testament maken. Door huwelijk of geregistreerd partnerschap te sluiten ontstaat er een gemeenschap van goederen. Alle privé-bezittingen en al het (spaar)geld worden van u samen. Ieder is voor de helft gerechtigd in de gemeenschap van goederen. Maar zou één van u schulden hebben dan kunt u toch allebei alles kwijtraken. Door huwelijksvoorwaarden (of partnerschapsvoorwaarden) te maken voor uw huwelijk of geregistreerd partnerschap kunt u uw bezittingen gescheiden houden en is het risico alles kwijt te raken veel kleiner.

Ik heb drie kinderen uit mijn vorig huwelijk. Wie krijgt de voogdij als mijn ex-vrouw iets overkomt? [aug09]

In principe houden de beide ouders het gezag over de kinderen na een echtscheiding. Als een van de ouders na de echtscheiding overlijdt, dan heeft de ander alleen het gezag. Over voogdij hebben we het pas als de beide ouders er niet meer zijn. Gezag of voogdij over kinderen geldt tot hun 18e jaar. De rechter benoemt de voogd. Als eventueel door de ouders bij testament of aparte akte een voogd is benoemd, dan wordt die persoon door de rechter gevraagd of hij de functie van voogd wil aanvaarden. Kinderen ouder dan 12 jaar worden door de rechter gehoord. Zij kunnen de rechter dus ook hun mening geven.

Hoe benoem ik een executeur? [aug09]

Dat kan sinds 2003 alleen in een testament opgesteld bij de notaris. Houdt u er rekening mee dat u in dat testament meteen aangeeft wie uw bezittingen en geld moeten krijgen. Deze personen zijn uw erfgenamen. Een executeur mag namelijk niet zelf bepalen wie uw spullen en geld krijgt. Uw erfgenamen hebben daar als enige recht op. Benoemt u ze niet in uw testament, dan zijn uw familieleden uw erfgenamen.

Wij wonen samen en hebben 2 kinderen, is een Samenlevingsovereenkomst een goede regeling voor ons? [jul09]

Ik denk het niet.

Een samenlevingsovereenkomst (SLO) is een afspraak tussen twee mensen vastgelegd in een akte bij de notaris. Er wordt in afgesproken dat u de kosten van de huishouding samen deelt ; u wijst elkaar aan als partner voor het opgebouwde pensioen; en u legt vast dat alles wat van u samen blijkt te zijn bij uw overlijden eigendom wordt van degene die de ander heeft overleefd. Door het maken van een SLO wordt u NIET elkaars erfgenaam. De erfgenamen van ieder van u zijn de twee kinderen. Volgens het erfrecht kunnen zij aanspraak maken op hun erfdeel, waarbij ook de helft van de gezamenlijke goederen hoort. Met een SLO en testament kunt u dat niet zomaar oplossen. Beter is in uw situatie te kiezen voor een Geregistreerd Partnerschap of Huwelijk, te sluiten op het gemeentehuis of stadsdeelkantoor. Er ontstaat dan een gemeenschap van goederen en het erfrecht voor de langstlevende echtgenoot gaat dan gelden. Bij overlijden van de ene echtgenoot wordt de andere echtgenoot enig eigenaar van alle spullen maar ook van alle schulden. De kinderen hebben dan nog geen recht op hun erfdeel. Dat krijgen ze pas als ook de andere ouder is overleden.

Ik wil dat de man met wie ik samenwoon voogd wordt over mijn kind als mij iets overkomt. Hoe kan ik dat regelen? [jul09]

Dat kan in een akte van voogij-benoeming bij de notaris. Alleen de ouder die het gezag heeft over het kind kan zo'n benoeming doen. Een voogdijbenoeming kan ook opgenomen worden als bepaling in een testament. De benoemde voogd tekent niet mee. Na uw overlijden zal de rechter rekening houden met de benoeming. De persoon die benoemd is wordt dan gevraagd of hij de voogd wil zijn. Als het kind ouder is dan 12 jaar wordt het gehoord door de rechter. De vader zou eventueel bezwaar kunnen maken. De rechter beslist in zo 'n geval.

Mijn man en ik hebben geen kinderen. Mijn broer heeft 7 kinderen. Wie erft van mij als ik als eerste overlijd? [jun09]

Uw echtgenoot is uw enige erfgenaam. Volgens de wet erft hij alles. Wanneer uw echtgenoot daarna overlijdt, dan erven zijn familieleden. In de wet staat dat als je overlijdt zonder echtgenoot of kinderen na te laten, je eigen ouders, broers en zusters je erfgenamen zijn. Het is dus niet zo dat uw broer en/of zijn kinderen van uw man zullen erven. Het hele vermogen gaat naar de familie van degene die als laatste sterft . U kunt wel bij testament een andere regeling maken, als u dat wilt. Bijvoorbeeld: wanneer u na uw man overlijdt, dat de helft dan naar uw familie gaat en de andere helft naar de familie van uw man. Uw man kan ook een dergelijk testament maken. U zult een afspraak bij een notaris moeten maken voor het opmaken van de testamenten van u en van uw man. Ieder maakt zijn eigen testament.

Ik woon al meer dan 5 jaar samen, als ik mijn partner tot erfgenaam benoem, heeft zij dan een grote vrijstelling voor het successierecht? [jun09]

Onder het huidige successierecht geldt een vrijstelling van € 532.570,00 (2009) wanneer ongehuwden van elkaar erven die meer dan 5 jaar aantoonbaar samenwoonden en een gemeenschappelijke huishouding voerden. Er is nieuw successierecht in de maak. Vermoedelijk wordt dit op 1 januari 2010 ingevoerd. Grote vrijstellingen zullen dan alleen gelden voor "partners". Onder partners wordt in de nieuwe wet successiebelasting verstaan: echtgenoten, geregistreerde partners en "mensen die een notarieel samenlevingsovereenkomst hebben gesloten". .Zoals het wetsontwerp nu luidt hebben mensen die langer dan vijf jaar samenwonen geeft dan geen recht meer op een vrijstelling. Er moet dan gewoon volgens het nieuwe vreemden-tarief van 30-40%, belasting worden betaald over de verkrijging. Om onder de nieuwe successie belasting als partner te worden aangemerkt moet u dus Trouwen, een Geregistreerd Partnerschap sluiten of een Samenlevingsovereenkomst (SLO) bij een notaris laten opmaken. Huwelijk of Geregistreerd Partnerschap worden gesloten op het Gemeentehuis of bij het Stadsdeelkantoor.

Ik heb een testament gemaakt in 1995. Ik heb gehoord dat het erfrecht is veranderd. Hoef ik mijn testament nu niet meer aan te passen? [mei09]

Een testament blijft gelden zolang het niet is herroepen. Uw gewijzigde omstandigheden of een wetswijziging veranderen dat niet. Het is daarom verstandig om eens in de vijf jaar een notaris te laten bekijken of uw testament moet worden aangepast. De notaris zal dan meteen met u bespreken welke mogelijkheden het erfrecht sedert 2003 biedt. Een testament kan alleen gewijzigd worden door het te herroepen in een akte bij de notaris. Een nieuw testament begint altijd met de woorden “ ik herroep mijn eerder gemaakte testamenten” . Daardoor is duidelijk dat alleen zal gelden wat u in dat document regelt.

Ik ga volgende maand met vakantie. Kan ik de wijzigingen die ik in mijn testament wil maken in een brief bij het testament bewaren? [mei09]

Neen, zo´n brief is niet rechtsgeldig. Het benoemen van erfgenamen of geldbedragen toekennen kunt u volgens de wet alleen doen in een akte die samen met de notaris wordt opgemaakt. Daar zijn belangrijke redenen voor. U zou bijvoorbeeld door iemand gedwongen kunnen zijn tot het benoemen van een bepaalde persoon als erfgenaam. Alleen het nalaten van de spullen bij u thuis of persoonlijke sierraden kan in een handgeschreven en gedateerde brief. Dit is een codicil. Vaak raad ik aan een codicil in bewaring te geven bij een notaris. Als iemand het zou vinden, die teleurgesteld is in de inhoud, zou deze persoon het kunnen verscheuren. Als de notaris het bewaart is dat risico voorkomen.

Mijn executeur is overleden. Hoe benoem ik een ander? [mei09]

De functie van executeur begint pas NA uw overlijden. Als iemand, die u had benoemd is overleden zult u bij testament een nieuwe moeten benoemen. Voor 2003 kon de executeurs-benoeming bij codicil, dus bij handgeschreven en gedateerde brief. Sedert 2003 mag dat niet meer.

Kan ik een notaris tot executeur benoemen? [mei09]

Ja dat kan, u moet wel even vragen of de notaris het wil doen. Niet alle notarissen bieden deze service. De notaris als executeur heeft een aantal voordelen. Al het doen en laten van de notaris staat voorgeschreven in de Notariswet. Een notaris staat onder tuchtrechtelijk toezicht. Ook zijn er boekhoudkundige voorschriften over hoe hij moet omgaan met gelden van cliënten. De notaris wordt periodiek streng gecontroleerd.

Wat is een Verklaring van Erfrecht? Wat kost het? [apr09]

Voor het werk dat een notaris doet gelden geen vaste tarieven. Ieder kantoor doet het op zijn eigen manier. Het zal meestal afhangen van de soort werkzaamheden en de tijd die er aan besteed moet worden. Een verklaring van erfrecht is een document dat door de notaris wordt opgemaakt nadat er na iemands overlijden van alles is uitgezocht. Stel Maria van 85 is overleden achterlatend twee zusters: Anna (82), Johanna (80) en de kinderen van overleden broer Klaas: neef Gert (54) en nicht Hermien (51).

Eerst gaat de notaris uitzoeken of er misschien een testament is gemaakt. Als dat niet zo is wordt bij het Bevolkingsregister uitgezocht wie de naaste famlieleden zijn. Als zij de enige familieleden zijn, zijn de erfgenamen van Maria: Anna en Johanna, ieder voor 1/3e deel en Gert en Hermien, ieder voor 1/6e deel (samen voor 1/3e deel). Neef Gert heeft voorgesteld de nalatenschap van Maria af te wikkelen en de familie is het daarmee eens. De notaris gaat nu brieven schrijven aan alle vier de erfgenamen om ze uit te leggen wat het zijn van erfgenaam precies inhoudt. Ook stuurt de notaris een volmacht mee aan drie erfgenamen. Als de volmachten getekend zijn ontvangen, kan de notaris de Verklaring van Erfrecht opstellen. Er staat in wie de erfgenamen zijn, of ze de nalatenschap hebben aanvaard en dat Gert namens de erfgenamen de nalatenschap mag afwikkelen.

Ik moet op een volmacht mijn handtekening laten legaliseren, wat is dat? [apr09]

Met een volmacht geeft u een ander bepaalde rechten. Het is van belang dat u begrijpt welke rechten u aan de ander geeft. Ook is het van belang dat iemand vaststelt dat u de persoon bent die de volmacht geeft. Bij legalisatie van een handtekening gaat u naar een notaris met het document en met uw legitimatiebewijs. De notaris vraag of u weet waarover de volmacht gaat en stelt aan de hand van uw legitimatiebewijs uw identiteit vast. Dan ondertekent u het document in het bijzijn van de notaris. De notaris zet een korte verklaring bij uw handtekening en plaats zijn ambt-stempel. Het komt wel eens voor dat mensen te oud of te ziek zijn om te begrijpen wat het geven van volmacht inhoudt. Zij kunnen dan zelf niet ondertekenen. Voor deze mensen moet een Bewindvoerder worden benoemd door de Kantonrechter.

Hoeveel kan ik mijn kinderen belastingvrij schenken? [apr09]

Ieder jaar wordt dit vastgesteld door de Minister van Financiën. Voor 2009 is het bedrag € 4556,00 dat ouders belastingvrij aan ieder kind kunnen schenken. Één maal in het leven van een kind mag een verhoogde belastingvrije schenking worden gedaan van € 22.760,00 (2009). Het kind moet tussen de 18 en 35 jaar oud zijn voor deze verhoogde belastingvrije schenking.

Ik ben getrouwd in gemeenschap van goederen, maar heb een zoon uit een eerdere relatie. Wanneer erft mijn zoon van mij? [mrt09]

Als u geen testament maakt geldt bij uw overlijden de Wettelijke Verdeling. Uw echtgenoot krijgt uw helft van de gemeenschap van goederen. Uw zoon heeft een erfdeel ter grootte van 1/4e van alles wat u samen heeft (1/2e van de helft van de gemeenschap van goederen). Maar dat erfdeel is pas door uw zoon op te eisen bij het overlijden van uw man. Stel dat de gemeenschap een waarde heeft van € 40.000,00, dan heeft uw zoon na uw overlijden een vordering op uw man van € 10.000,00. De vordering kan hij pas opeisen bij overlijden van uw man. Stel dat uw man 20 jaar later overlijdt. Dan kan uw zoon deze vordering van € 10.000,00 opeisen van de nalatenschap van uw man, hij moet dat doen bij de erfgenamen van uw man. Als uw man alles heeft opgemaakt krijgt uw zoon niets. Wanneer u deze situatie wilt voorkomen, dan raad ik u aan een testament te maken.

Kan mijn huidige echtgenoot mijn dochter erkennen als zijn kind? [mrt09]

In principe is dat mogelijk, als hij dat wil. Het kan alleen als uw dochter zelf geen vader heeft. Als uw dochter ouder is dan 12 jaar, dan moet ze zelf toestemming geven voor de erkenning. Door erkenning ontstaan er zogenoemde "familierechtelijke betrekkingen". De dochter wordt kind van uw man en wordt daardoor ook zijn erfgenaam. Dus als uw man al twee kinderen heeft, heeft hij er dan drie, die ieder recht hebben op een gelijk deel van zijn nalatenschap. Erkenning doet ook de verplichting tot betalen van de kosten van opvoeding en verzorging ontstaan. Zeggenschap over een kind dat niet tijdens huwelijk is geboren, krijgt een vader pas nadat het "Gezag" bij de kantonrechter is geregeld.

Na het overlijden van mijn vader heeft mijn stiefmoeder mij als enige erfgenaam in haar testament gezet. Wat is de successie-belasting? [mrt09]

Voor het successierecht zijn stiefkinderen gelijk gesteld aan (eventuele) eigen kinderen. Het successierecht is een schijventarief. Het percentage is afhankelijk van de relatie waarin de verkrijger tot de overledene stond. De hoogte van de schijven wordt ieder jaar vastgesteld. Voor kinderen geldt het laagste tarief, dat begint bij 5% tot een verkrijging van € 22.763,00 (2009). Wanneer het erfdeel lager is dan € 22.763,00 geldt een vrijstelling van € 10.323,00. Kinderen betalen 27% successierecht in de hoogste schijf, die begint bij een verkrijging van €910.163,00. Broers/zussen betalen tussen de 26% en 53%, afhankelijk van de hoogte van de verkrijging. Het vreemdentarief, voor mensen die geen familie van de overledene zijn, begint bij 41% en loopt tot 68% in de hoogste schijf. Voor echtgenoten en samenwoners met een notariële overeenkomst geldt een vrijstelling van € 532.570,00. Zij betalen dus pas successie-belasting als de nalatenschap groter is.

Mijn partner, waarmee ik samenwoon heeft kinderen. Is een Samenlevingscontract een goede regeling voor ons? [feb09]

Als je samenwoont en niets hebt geregeld zijn er verschillende opties.

Samenlevingsovereenkomst
Dit is een overeenkomst die je vastlegt bij de notaris. Het zijn een aantal afspraken over o.a. het delen van de kosten van de huishouding; het vastleggen welke spullen van jullie samen zijn; het benoemen van elkaar tot partnerpensioen-gerechtigde; het geven van volmacht aan elkaar. De belangrijkste afspraak is het "verblijvingsbeding". Hiermee leg je vast dat alles wat van jullie samen blijkt te zijn bij overlijden van de één, eigendom wordt van de ander. Je kan daarbij denken aan het huis dat jullie samen hebben gekocht; de inboedel; de gezamenlijke bankrekening. Nadeel is dat wanneer een van de partners kinderen heeft, het verblijvingsbeding NIET kan werken. Kinderen kunnen namelijk hun erfdeel opeisen. Je wordt door het sluiten van een Samenlevingsovereenkomst NIET elkaars erfgenaam. Als je dat wilt moet ieder ook nog een testament maken.

Huwelijk en Geregistreerd Partnerschap
worden gesloten op het gemeentehuis. Er ontstaat een gemeenschap van goederen en volgens de wet wordt je meteen elkaars erfgenaam. Er hoeft geen notaris aan te pas te komen. Alleen als je geen "gemeenschap van goederen" wilt laten ontstaan, moet je van te voren naar de notaris om huwelijks voorwaarden of partnerschaps voorwaarden te laten opstellen.

Wettelijke Verdeling
Is het erfrecht voor mensen met kinderen en beschermt sedert 2003 de langstlevende echtgenoot/geregistreerde partner. Die langstlevende krijgt alles, maar en moet ook alle schulden voldoen. De kinderen krijgen voorlopig niets. Het doet er niet toe of het kinderen uit een eerdere relatie betreft. Het erfdeel van de kinderen wordt alleen uitgerekend. Ze kunnen het pas opeisen als de langstlevende van het paar is overleden.

Ik heb een halfbroer. Als mijn vader overlijdt erft hij dan mee? [feb09]

Ja. Volgens de wet komen kinderen in aanmerking om te erven.
Met "kinderen" wordt bedoeld alle kinderen van de overledene. Het gaat dan om wettige kinderen. Dat zijn kinderen die tijdens huwelijk zijn geboren of kinderen die door de vader zijn erkend. Alle wettige kinderen erven een gelijk deel.

Mijn oom is overleden. Ik zou van hem erven. Wordt zijn testament pas uitgevoerd als ook zijn echtgenote is overleden? [feb09]

Ik denk het niet.

Als iemand is overleden moet worden uitgezocht wie zijn erfgenamen zijn. Dat doet een notaris. Alleen in Engelse films worden testamenten aan de erfgenamen voorgelezen. In Nederland gebeurt dat niet. In Nederland stuurt de notaris kopie van het testament per post op aan de erfgenamen die in het testament staan genoemd en vraagt dan of zij de nalatenschap willen aanvaarden. Als u na het overlijden van uw oom niets heeft ontvangen, kan het zijn dat u niet als erfgenaam in het testament staat. Het zou in dit geval zelfs zo kunnen zijn dat uw tante (zijn vrouw) de enige erfgenaam is van uw oom. Bij haar overlijden erven haar erfgenamen. Dat zijn haar kinderen of, als ze die niet heeft, haar ouders/broers/zusters of hun kinderen als een broer of zuster eerder is overleden. Als tante een testament heeft gemaakt, dan erven de personen die in haar testament staan.

Ik draag de naam van mijn stief-vader. Ben ik dan ook zijn erfgenaam? [feb09]

TNeen, dat is niet het geval.

Door de naamswijziging ontstaan geen zogenoemde: familierechtelijke betrekkingen. U bent dus niet zijn kind geworden. Alleen kinderen komen in aanmerking te erven van hun moeder en van hun vader. Als uw stiefvader u in zijn testament heeft gezet kunt u wel van hem erven.

Wij zijn vijf jaar geleden in gemeenschap van goederen getrouwd. Kunnen wij nu nog huwelijksvoorwaarden maken ? [feb09]

Ja, dat kan. De meeste mensen maken huwelijksvoorwaarden voordat ze bij de ambtenaar van de Burgerlijke Stand hun handtekening zetten. Bij huwelijksvoorwaarden tijdens uw huwelijk zal de notaris dan twee akten voor u gaan maken: de akte van huwelijksvoorwaarden en de akte van verdeling van de gemeenschap van goederen. De gemeenschap van goederen, waarin u ieder voor de helft van de waarde gerechtigd bent, zal helemaal beschreven moeten worden in de akte. U moet dus aan de notaris al uw bezittingen en schulden precies opgeven. De twee akten moeten door de rechtbank zijn goedgekeurd voordat ze ondertekend kunnen worden. U zult begrijpen dat huwelijksvoorwaarden maken tijdens uw huwelijk meer kosten dan wanneer ze zouden zijn opgemaakt voordat u trouwde.

Kan ik een notaris in mijn testament aanwijzen als executeur? [feb09]

Ja dat kan. Dat heeft zelfs een voordeel. Een notaris staat namelijk onder scherp toezicht van de overheid. Ook wordt de notaris regelmatig gecontroleerd over hoe hij is omgegaan met de gelden die hij voor anderen beheert.

Ik wil dat mijn neef van mij erft, maar ik weet niet of ik nog verdere familie heb. Moet ik een testament maken? [jan09]

Als er geen testament is gemaakt komen als erfgenamen in aanmerking familieleden tot in de zesde graad. Het is daarom voor uw situatie van belang dat u dat uitzoekt. U kunt ook bij een notaris een testament laten opmaken. Dan kunt u uw neef benoemen en doet de rest van de familie niet mee. Alleen een bij een notaris opgemaakt testament is geldig.

De nalatenschap van mijn moeder, overleden in 1995, is niet naar mijn wens afgewikkeld. Wat kan ik doen? [jan09]

Hierop is niet zomaar een antwoord te geven. Alle achtergronden van deze situatie zullen moeten worden uitgezocht. Hoeveel erfgenamen waren er? Wat stond er in het testament? Waaruit bestond de nalatenschap? Hoe is de afwikkeling precies verlopen? U zult begrijpen dat een dergelijke kwestie niet in deze column behandeld kan worden. Ik raad u daarom aan advies te gaan inwinnen bij een notaris of bij een advocaat. Als u het niet eens bent met de afwikkeling kan alleen een rechter daarover oordelen. Een rechter zal zich kunnen uitspreken als u een procedure tegen de mede-erfgenamen begint. Voor het beginnen van deze procedure heeft u een advocaat nodig.

Hoe wordt bekend dat een overledene een testament heeft gemaakt? [jan09]

Notariële akten worden op het notariskantoor bewaard. Ook testamenten zijn akten die op het notariskantoor worden bewaard. Als een testament is gemaakt meldt de notaris aan het Centraal Testamenten Register (CTR) in Den Haag: naam notaris, datum akte, akte nummer en gegevens van de persoon die het testament maakte. Nadat iemand is overleden kan bij het CTR worden geïnformeerd of de overledene een testament heeft gemaakt en bij welke notaris het origineel ligt. Als een notaris is overleden of met pensioen is gegaan beheert de opvolgend notaris de akten van zijn voorganger.

Ik ben oud en mijn geld is bijna op. Moet ik mijn testament herroepen? [dec08]

In principe is dat niet nodig. In het testament heeft u een erfgenaam of erfgenamen benoemd. Deze is/zijn gerechtigd tot wat u nalaat, of dat nu veel of weinig is. Maar zonder de inhoud van uw testament te kennen, noch uw financiële situatie, kan ik in deze rubriek geen antwoord op uw vraag geven. Het is daarom verstandig een afspraak te maken voor een bespreking.

Mijn zoon is vader van twee kinderen maar (nog) niet getrouwd. Hoe zit het met het gezag? [dec08]

Als kinderen worden geboren terwijl de vader en de moeder met elkaar zijn getrouwd, dan zijn die kinderen automatisch erfgenamen van hun ouders en ook het gezag ligt bij de beide ouders samen. Als kinderen zijn geboren wanneer de ouders niet zijn getrouwd, heeft de moeder alleen het gezag. De vader moet ieder kind erkennen bij de Burgerlijke Stand, als hij financieel verantwoordelijk voor de kinderen wil zijn. Ook wordt het kind door erkenning erfgenaam van zijn vader. Het gezag van de vader moet geregeld worden bij de Kantonrechter. Gaan ouders na de geboorte van hun kind(eren), die door de vader zijn erkend, trouwen, dan heeft de vader automatisch ook het gezag. Als zij een Geregistreerd Partnerschap zouden aangaan dan moet het gezag van de vader nog worden geregeld bij de Kantonrechter.

Hoeveel kan ik mijn kinderen belastingvrij schenken in 2008? [dec08]

Ieder jaar bepaalt het Ministerie van Financiën het bedrag dat ouders zonder het betalen van schenkingsrecht aan hun kinderen kunnen schenken. Voor het kalenderjaar 2008 is het € 4.479,00. Dit kan per bank worden overgeboekt met vermelding "schenking". Ouders mogen 1x in het leven van hun kind tussen de leeftijd van 18 tot 35 jaar een hoger bedrag schenken. Voor 2008 is dat verhoogde schenkings-bedrag: € 22.379,00. Er moet van de verhoogde schenking wel aangifte worden gedaan bij de Belastingdienst.

Wij hebben een Samenlevingscontract. Zijn we daardoor ook elkaars erfgenaam? [nov08]

Neen, om erfgenaam van elkaar te worden moet ieder een testament bij de notaris maken en de ander daarin tot erfgenaam benoemen.

Hoe kan ik het huis van mijn ouders kopen, zonder dat ik de koopsom meteen moet betalen? [nov08]

Ik ga er van uit dat uw ouders dan gaan verhuizen. Allereerst moet door een taxateur de echte waarde van het huis worden vastgesteld. Stel de waarde wordt getaxeerd op € 200.000,00. Dan wordt een koopovereenkomst tussen u en uw ouders opgesteld. Daarna wordt het huis bij akte van levering aan u geleverd. Over die transactie bent u overdrachtsbelasting (6% van de koopsom= € 12.000,00) en notariskosten verschuldigd. Die moeten dus meteen worden betaald.

Voor de koopsom van € 200.000,00 wordt tussen ouders en kind een akte van geldlening met hypotheekstelling opgemaakt. U kunt daarin een rente afspreken van bijvoorbeeld 5% per jaar. Uw ouders zijn hierdoor als het ware uw "bank"geworden. U moet uw ouders netjes de rente betalen. U kunt deze rente (€ 10.000,00) jaarlijks aftrekken van de Inkomstenbelasting, want betaald voor financiering van aankoop van een huis. Op deze geldlening zouden uw ouders jaarlijks een bedrag kunnen kwijtschelden. Bijvoorbeed ieder jaar € 5.000,00. Dit is ongeveer het voor schenkingsrecht jaarlijks vrijgestelde bedrag. Uw ouders zouden ook jaarlijks een groter bedrag kunnen kwijtschelden, bijvoorbeeld € 25.000,00. Over dit bedrag is schenkingsrecht verschuldigd: 5% van 20.000,00 = € 1.000,00. Als 10 jaar lang ieder jaar dit bedrag van € 25.000,00 wordt kwijtgescholden is de schuld aan uw ouders totaal afbetaald en heeft u een huis zonder hypothecaire geldlening.

Al ons vermogen zit in ons woonhuis. Wij willen onze dochter schenken "op papier" om successierecht te besparen. Hoe gaat dat? [nov08]

Bij schenking "op papier" wordt bij notariële akte een bedrag aan uw dochter geschonken en door de ouders teruggeleend. Bijvoorbeeld schenkt u € 20.000,00 en leent u dit terug tegen een rente van 6%. Over deze transactie moet worden betaald: schenkingsrecht : 5% over € 15.000,00 is € 750,00 en de kosten van de notaris die de akte opmaakt. Ouders en dochter tekenen samen de akte. De dochter moet jaarlijks rente ( € 1.200,00) van de ouders ontvangen, die moet dus daadwerkelijk worden betaald. U zou een dergelijke akte van schenking/schuldig-erkenning 10 jaar achter elkaar kunnen herhalen. De rente die de ouders dan jaarlijks aan de dochter moeten betalen is dan opgeteld € 12.000,00 geworden. Die moet u wel hebben. Bij overlijden van beide ouders wordt hetgeen geschonken is uitbetaald aan uw dochter, zonder dat daarover successierecht is verschuldigd. In dit rekenvoorbeeld is dat dus 10 x € 20.000,00= € 200.000,00. Uw dochter, als uw enige erfgenaam betaalt dan alleen nog successierecht over de rest van wat zij erft. Als uw vermogen bij overlijden van u allebei € 300.000,00 blijkt te zijn, dan betaalt uw dochter alleen nog successierecht over € 100.000,00. Het tarief over € 100.000,00 is lager dan het tarief over € 300.000,00 omdat het percentage een schijventarief is dat hoger wordt naarmate de verkrijging hoger is. Er wordt gesproken over verandering van het successierecht. Maar er is nog helemaal geen wetsvoorstel, dus kan het nog jaren duren.

Waarom wordt het testament van mijn overleden zwager niet gewoon uitgevoerd? [sep08]

Als iemand is overleden moet worden bepaald wie recht heeft op de nagelaten goederen en het spaargeld van de overledene. De notaris wordt gevraagd een Verklaring van Erfrecht op te stellen. Voordat die verklaring wordt afgegeven door de notaris moeten er een aantal dingen worden uitgezocht. Dat moet heel zorgvuldig worden gedaan. Had de overledene een testament, en welke was het laatste? Wie zijn de naaste familieleden? Als de overledene in oktober 2004 een testament heeft opgemaakt, moet eerst worden vastgesteld of dit inderdaad het laatste testament is dat hij heeft gemaakt. Hij had immers tot aan zijn dood de mogelijkheid een nieuw testament te laten opmaken. Daartoe doet de notaris onderzoek bij het Centraal Testamenten Register (CTR). In dit register wordt bijgehouden wie een testament heeft gemaakt en bij welke notaris het origineel in de kluis ligt. In het CTR kan na overlijden gezocht worden. Alleen als is gebleken dat het testament uit 2004 het laatste was, wordt de inhoud daarvan uitgevoerd.

Kan een testament zomaar worden herroepen? [sep08]

Ja dat kan. De maker heeft het recht om een nieuw testament te maken. Het kan immers zijn dat zijn situatie is veranderd. Of hij heeft ruzie gekregen met degene die hij had benoemd. Ook kan het zijn dat een benoemd persoon is overleden. Een nieuw testament kan worden opgemaakt bij elke notaris. Het is niet de notaris die een testament maakt. Het testament is een akte waarin wordt opgeschreven wat de klant wil. De notaris geeft advies en vertelt of wat iemand wil vastleggen wel kan of mag volgens de wet. De notaris schrijft de wensen op van de klant en stuurt hem tevoren een ontwerp van de akte. Als het ontwerp van de akte accoord is, ondertekenen de klant en de notaris samen de akte. Het opmaken en ondertekenen is een geheime kwestie. Alleen de maker en de notaris weten er van. Er wordt dus geen mededeling gedaan aan de notaris die een eerder testament heeft opgemaakt. Wel wordt door de notaris aan het Centraal Testamenten Register opgegeven dat er bij hem/haar een testament is opgemaakt. Wanneer iemand is overleden kan door inzage in het CTR worden gezien welk testament het laatste is. De akte zelf ligt in de kluis van de notaris bij wie het is opgemaakt. De notaris van de Verklaring van Erfrecht vraagt aan de collega die het testament heeft opgemaakt een kopie. Wat er in dat laatste testament staat wordt dan uitgevoerd.

Is een Verklaring van Erfrecht altijd nodig? [sep08]

Neen niet altijd is zo´n verklaring nodig. Sinds 2003 is het erfrecht voor gehuwden met kinderen veranderd. Als er geen testament is gemaakt heeft de langstlevende echtgenoot recht op alles wat er is en de kinderen krijgen een geldvordering ter grootte van hun erfdeel. Als een weduwe of weduwnaar met kinderen via het Centraal Testamenten Register heeft aangetoond dat de overledene geen testament heeft gemaakt, dan is die weduwe of weduwnaar de enige gerechtigde tot alle goederen en spaargeld. Dit hoeft dan bijvoorbeeld aan de bank, niet met een Verklaring van Erfrecht te worden aangetoond.

De man met wie ik samenwoonde heeft me verlaten. Wie heeft zeggenschap over ons zoontje? [aug08]

Als een kind tijdens huwelijk is geboren dan zijn een aantal zaken automatisch geregeld. Zo hebben vader en moeder automatisch allebei het gezag en dus de zeggenschap over het kind. Bij samenwonen is dat anders. Alleen als de ongehuwde vader het kind heeft erkend bij de Burgerlijke Stand van de Gemeente, dan is het zijn kind. Hij wordt verantwoordelijk voor de kosten van opvoeding en verzorging en het kind wordt zijn wettige erfgenaam.

De zeggenschap: het gezag is een andere kwestie.
Moeders krijgen automatisch het gezag. Een ongehuwde vader kan het gezag verkrijgen bij de Rechtbank. Het is in principe een korte procedure, waarvoor geen advocaat nodig is. Vader en moeder moeten samen aanvragen dat ook de ongehuwde vader het gezag krijgt. Werkt de moeder niet mee, dan kan de vader alleen het gezag krijgen door een procedure (met een advocaat) aan te spannen. De rechter beslist en houdt daarbij vooral het belang van het kind in het oog.

Voogdij
Voor het geval er helemaal geen ouders met het gezag over een kind meer zijn, moet er worden voorzien in de voogdij. De rechter neemt deze beslissing. Dus van voogdij is pas sprake als geen van de ouders het gezag meer heeft, bijvoorbeeld omdat ze zijn overleden. Een voogd beslist over de opvoeding; de verzorging en over het geld van het kind. Bij de benoeming staat het belang van het kind voorop. Meestal wordt door de rechter in de familie naar een geschikte persoon gezocht. Kinderen ouder dan 12 jaar worden zelf gehoord door de rechter. Voogdij eindigt als het kind meerderjarig is, dat is bij zijn 18e verjaardag.

Voogdij benoeming
Een ouder, die het gezag over een kind heeft kan een voogd benoemen. Dit moet in een akte bij de notaris gebeuren. De notaris wil alle personalia: volledige naam; het adres; geboortedatum en geboorteplaats van de beoogde persoon weten om in de akte op te nemen. De functie van voogd ontstaat pas als de ouder(s) met het gezag zijn weggevallen. Pas als de ouders er niet meer zijn wordt aan de benoemde voogd gevraagd of hij/zij de functie wil aanvaarden. De beoogde voogd is dus NIET aanwezig bij de benoeming bij de notaris.

Testament
Bij testament, je laatste wilsbeschikking, wijs je allereerst aan wie erfgenaam wordt en wie de executeur. Als extra bepaling in een testament kan een ouder, die het gezag heeft, een voogd benoemen. De functie van “toeziend voogd” is jaren geleden afgeschaft. Als je een persoon zou willen aanwijzen als voogd, omdat je weet dat deze heel geschikt is voor de opvoeding en verzorging maar hij is niet goed in geldzaken, dan kan je overwegen in een testament ook een “bewindvoerder” te benoemen. De bewindvoerder neemt dan, na benoeming, samen met de voogd de financiële beslissingen.

Een alleenstaande oom van me is overleden. Hij had geen kinderen. Ben ik zijn erfgenaam? [jul08]

Het is inderdaad mogelijk dat u van hem erft. Als mensen zijn overleden zonder echtgenoot of kinderen achter te laten, en ook zijn broers/zusters zijn overleden, dan komen neven/nichten in aanmerking om te erven. Maar het kan zijn dat uw oom een testament heeft gemaakt. Als hij in dat testament vrienden tot erfgenaam heeft benoemd, dan erven zij en hoort u er niets van. Door het testament erft de familie niets. Zij zijn als het ware onterfd. Om er achter te komen of er een testament is kunt u met een akte van overlijden van uw oom naar een notaris gaan. De notaris kan er dan achter komen of er een testament is door navraag te doen bij het Centraal Testamenten Register. De notaris kan het testament opvragen bij de notaris die het origineel bewaart. Als u niet voorkomt in dat testament, mag u er géén kopie van krijgen. De notaris zal u dan vertellen dat u niet als erfgenaam bent genoemd.

Wij hebben gehoord dat onze overleden oom geen testament heeft gemaakt. Wij krijgen brieven van schuldeisers, want hij had veel schulden. Wat kunnen we doen? [jul08]

Omdat u in aanmerking komt om erfgenaam te zijn, doet u er goed aan de nalatenschap te VERWERPEN. De wet geeft aan wie erfgenaam is van mensen die geen testament hebben gemaakt. Zo kan je erfgenaam zijn van een oom als je vader, zijn enige broer eerder is overleden. Een erfgenaam heeft de keuze of hij wel erfgenaam wil zijn. Als er namelijk alleen schulden zijn, dan wil je helemaal geen erfgenaam zijn, want je wilt die schulden niet uit eigen zak betalen. Wanneer je weet dat je als erfgenaam in aanmerking komt moet je zo snel mogelijk naar een notaris. De notaris kan voor u verzorgen dat er bij de Rechtbank een Akte van Verwerping wordt opgemaakt. Alleen op deze manier bent u er zeker van dat u niet aansprakelijk wordt voor de schulden van een overleden familielid.

Ik ben getrouwd en mijn vrouw heeft kinderen uit een eerder huwelijk, wie erf als zij sterft? [jul08]

Als er geen testament is gemaakt geldt de Wettelijke Verdeling. Dit betekent dat de langstlevende echtgenoot alle bezittingen en alle schulden krijgt. De kinderen moeten wachten op het erfdeel van hun moeders nalatenschap tot het overlijden van die echtgenoot. Het erfdeel moet wèl worden berekend, zodat zij weten waarop zij in de toekomst recht hebben. Over het erfdeel moet wel alvast successierecht worden afgedragen. Het erfdeel zelf is een vordering van de kinderen op de langstlevende echtgenoot, die tijdens zijn leven door de kinderen NIET kan worden opgeëist.

Mijn partner is plotseling overleden. Wij woonden 30 jaar samen en hebben samen een dochter. Er staat niets op papier. Welke rechten heb ik op de nalatenschap? [jun08]

Het is naar om te zeggen, maar door met elkaar samen te wonen ontstaat er géén erfrecht. Dus heeft u geen recht op de spullen en spaargeld van uw overleden partner. Van de spullen zal het moeilijk te bewijzen zijn of ze van de overledene of van u zijn. Want de aankoop-bonnetjes worden meestal niet zolang bewaard. Bij bankrekeningen kan je aan de tenaamstelling zien van wie de rekening is. De erfgenaam van uw partner is uw dochter. Zij erft alles, nu er geen testament is gemaakt.

Wij zijn getrouwd in gemeenschap van goederen. Ik wil een zaak beginnen. Kunnen wij huwelijksvoorwaarden maken? [jun08]

Ja het huwelijksgoederenrecht kan tijdens het huwelijk worden gewijzigd. Er moeten huwelijksvoorwaarden door de notaris worden opgesteld. Tevens moet de gemeenschap van goederen worden verdeeld. Daartoe moet er eerst een overzicht worden gemaakt van alle bezittingen die u heeft. U moet vervolgens bepalen wie wat krijgt. De notaris maakt daarvan een Akte van Verdeling. De twee akten, Huwelijksvoorwaarden en Akte van Verdeling worden ter goedkeuring gestuurd naar de rechtbank. Als de goedkeuring is verkregen kunnen de akten worden getekend en geldt daarna de nieuwe situatie.

Wij zijn met huwelijksvoorwaarden getrouwd. Wat betekent dat bij het overlijden van één van ons? [jun08]

De huwelijksvoorwaarden bepalen waaruit de nalatenschap bestaat. Als u bijvoorbeeld met “uitsluiting van elke gemeenschap van goederen” bent gehuwd, dan bestaat de nalatenschap uit alle goederen op naam van de overledene (huis; bankrekening) en alle spullen waarvan bewezen kan worden dat zij van de overledene waren.

Het erfrecht bepaalt wie erft. Als er geen testament is gemaakt en er zijn wel kinderen, dan geldt sinds 2003 de wettelijke verdeling: De langstlevende echtgenoot is gerechtigd tot de hele nalatenschap. De kinderen erven pas later, als ook de langstlevende is overleden. Wel wordt het erfdeel van de kinderen vastgesteld. Het is een vordering in geld. De langstlevende is vrij de kinderen hun erfdeel uit te keren. Zij kunnen het niet opeisen.

Dus huwelijksvoorwaarden bepalen WAT er wordt geërfd. Het erfrecht bepaalt WIE erft.

Ik regelde altijd de bankzaken van mijn vader. Hij is overleden en de bank heeft de rekening geblokkeerd. De bank wil een Verklaring van Erfrecht, wat is dat? [mei08]

Een volmacht op een bankrekening vervalt na het overlijden van de rekeninghouder. De erfgenamen erven alle rechten en plichten van een overledene en kunnen bepalen of u de (bank)zaken mag afhandelen. Wanneer iemand is overleden moet worden uitgezocht wie de erfgenamen zijn. Ook moet worden nagegaan of de erfgenamen wel erfgenaam willen zijn. Als dat allemaal is uitgezocht stelt de notaris de Verklaring van Erfrecht op. De notaris doet ook het voorwerk. Allereerst wordt er gekeken of de overledene een testament heeft gemaakt. Bij het Centraal Testamenten Register staat geregistreerd of, wanneer en bij welke notaris iemand een testament heeft gemaakt. Informatie wordt pas verstrekt als de testateur is overleden. Kopie van de akte van testament kan dan worden opgevraagd bij de desbetreffende notaris of zijn opvolger.

Wettelijk erfrecht
Als er geen testament is gemaakt gelden de wettelijke regels voor erfopvolging. Als eerste komen in aanmerking de echtgenoot en de kinderen. Als er geen echtgenoot is erven de kinderen, ieder voor een gelijk deel. Stel dat vader drie kinderen had: Henk, Jan en Marleen. Jan is overleden en heeft twee kinderen achtergelaten: Carla en Elly. Er zijn nu vier erfgenamen: Henk voor 1/3e Marleen voor 1/3e en Carla en Elly samen voor het 1/3e gedeelte van hun vader, dus ieder voor 1/6e deel van de nalatenschap. De notaris vraagt aan alle erfgenamen of ze wel erfgenaam willen zijn. Men kan immers ook verwerpen (als er alleen maar schulden zijn) of beneficiair aanvaarden. Dit laatste doe je als je niet weet of er schulden zijn.

Volmacht aan één van de erfgenamen
Als er meer erfgenamen zijn is het gebruik dat één namens alle erfgenamen de nalatenschap kan afwikkelen. De anderen geven dan volmacht aan deze persoon. De Verklaring van Erfrecht beschrijft kort de juridische feiten van iemands leven: geboorte/huwelijk(en)/ kinderen, wie de erfgenamen zijn, of ze hebben aanvaard en wie de persoon is die namens iedereen de nalatenschap kan afwikkelen. Met dat document kunnen de bankzaken worden geregeld.

Ik heb een gezamenlijke bankrekening met mijn tante. Zij is vorige maand overleden. Wordt de rekening geblokkeerd? [mei08]

Het saldo dat op een gezamenlijke bankrekening staat wordt geacht van de beide rekeninghouders te zijn. Men kan allebei over de rekening beschikken. Het wordt ook wel een “en/of “ rekening genoemd, doordat dit in de tenaamstelling van de rekening staat. Een dergelijke rekening zou na het overlijden van één van de twee rekeninghouders niet kunnen worden geblokkeerd. Sommige banken doen het echter wel. Zij willen aan de hand van een Verklaring van Erfrecht zien wie gerechtigd is in de nalatenschap van de overledene.

Mijn tante van 88 is naar het bejaardentehuis verhuisd. Haar woning wordt nu verkocht. Kan dat zomaar? Moet er geen rekening gehouden worden met haar testament? [apr08]

Ja, een huis of appartementsrecht kan verkocht worden. Er is geen enkel verband met een testament. Dat is een misverstand. Iedereen is vrij zelf zijn bezittingen te beheren of er over te beschikken, ongeacht zijn leeftijd. Als je het zelf niet meer zou kunnen dan wordt er een "bewindvoerder" benoemd via de rechter. Deze bewindvoerder kan alleen in overleg met de rechter de woning van uw tante verkopen. De verkoopopbrengst blijft van uw tante. Het wordt op een rekening op haar naam gestort.

Een testament is een geheim document dat pas van kracht wordt NA iemands overlijden. Het regelt wat er met de nalatenschap van een overledene moet gebeuren. Zolang tante nog leeft heeft niemand inzage in het testament. Er wordt dus geen rekening mee gehouden. Als na het overlijden van tante mocht blijken dat er iets over de verkochte woning in het testament stond, dan kunnen deze bepalingen niet meer worden uitgevoerd omdat de woning geen deel meer uitmaakt van haar nalatenschap.

Ik ga binnenkort wat erven. Wat gebeurt er met mijn bijstandsuitkering? [apr08]

Een bijstandsuitkering is bedoeld voor mensen die zelf niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien. De overheid (=de belastingbetaler) helpt deze mensen. In de Bijstandswet is voorzien dat zodra je wel over een zeker vermogen beschikt, de uitkering wordt gestopt. Immers, wanneer iemand niet meer behoeftig is, is het niet nodig dat de overheid bijspringt. Je kunt met wat je erfde in je eigen levensonderhoud gaan voorzien, is de redenering van de Bijstandswet.

Als u tijdens de bijstand een erfenis ontvangt bent u verplicht om de gemeente hierover te informeren. Dit wordt ook wel de inlichtingenplicht genoemd. Wanneer u door het ontvangen van de erfenis meer vermogen heeft dan in de bijstand is toegestaan, dan kan de gemeente de bijstandsuitkering beëindigen.

Het vermogen dat in de bijstand is toegestaan bedraagt thans € 5.325,00 (2008). Uw eigen vermogen/spaargeld dat u heeft op het moment van het ontvangen van de erfenis, telt uiteraard ook mee. Indien u afstand zou doen van uw erfdeel (verwerpen), dan kan de gemeente oordelen dat u daardoor een onnodig beroep op de bijstand blijft doen. Dit kan ook gevolgen hebben voor uw uitkering. Als u een erfenis heeft ontvangen niet in geld, maar bijvoorbeeld in bepaalde goederen, dan kan de gemeente u verplichten deze goederen te verkopen.

Ik heb een volmacht van een notaris gekregen en moet mijn handtekening laten legaliseren, wat is dat? [mrt08]

Het geven van volmacht aan een ander is een belangrijke gebeurtenis. De gevolmachtigde kan van alles namens u gaan regelen.

Het is daarom van belang dat bij het geven van de volmacht duidelijk is: 1) Dat u weet waarvoor u tekent; en 2) dat u inderdaad de persoon bent die als ondertekenaar in het document staat vermeld.

Legaliseren van uw handtekening gebeurt op het notariskantoor. De notaris vraagt u of u weet waarom u tekent, controleert uw identiteit aan de hand van uw geldige paspoort / rijbewijs of identiteitskaart en laat u dan ondertekenen. Vervolgens controleert de notaris of de handtekening overeenkomt met die op het identiteitsbewijs. Ten bewijze van dit alles zet de notaris een korte verklaring onder de handtekening en plaatst zijn ambtstempel. Er wordt een kopie van uw legitimatiebewijs aan het document toegevoegd.

Door deze handelingen is het document/de volmacht correct ondertekent. De ontvanger die de volmacht gaat gebruiken weet nu zeker dat de juiste persoon heeft getekend.

Legaliseren van de handtekening wordt gedaan om fraude te voorkomen. Het is dus een nuttige handeling.

Waarom is er geen testament gemaakt voor mijn tante, terwijl ik het de notaris nog zo heb gevraagd? [mrt08]

Het gebeurt wel dat een neef of nicht het verstandig vindt dat tante een testament maakt. De neef belt met de notaris om een afspraak voor tante te maken. Het is heel behulpzaam van de neef/nicht maar het is toch niet zoals het hoort te gaan. Tante moet namelijk zelf aangeven dat zij een testament wil maken. Het initiatief moet dus bij haar zelf liggen. Zij moet zelf bellen.

Een testament is een belangrijk document. Het wordt opgemaakt door tante in samenspraak met de notaris. Het is een geheim document. Niemand mag aanwezig zijn bij de bespreking of bij het ondertekenen van het document. Daarvoor zijn diverse reden. De notaris moet tijdens het gesprek vaststellen of tante precies snapt en overziet wat de gevolgen zijn van de keuzes die zij maakt voor haar testament. Als tante niet goed begrijpt waar een testament over gaat of misschien wat verward is, dan kan er géén testament meer worden opgemaakt.

Mensen die een testament maken moeten nog volledig helder van geest zijn en de notaris zelf kunnen uitleggen wat ze willen. Kunnen ze dat niet meer, dan mag de notaris géén testament meer opmaken. De notaris heeft het gesprek onder vier ogen. Niemand mag er bij zijn, zelfs de beoogd executeur niet. Dit is ook om te voorkomen dat tante zou worden beïnvloed.

Wij zijn niet getrouwd en krijgen een kind. Is een samenlevingsovereenkomst een goede regeling voor ons? [feb08]

Eigenlijk niet.
Met een samenlevingsovereenkomst kan je een aantal dingen vastleggen voor tijdens je leven, met ook nog een beperkte regeling voor na je overlijden. In een samenlevingsovereenkomst leg je bij de notaris een aantal afspraken vast. Zoals: samen delen van de kosten voor de huishouding, bepalen dat de inboedel van jullie samen is, elkaar aanwijzen voor het partnerpensioen. De belangrijkste afspraak die je kunt maken in een bij de notaris vastgelegde samenlevingsovereenomst is het “ verblijvingsbeding”. Het is de afspraak dat alles wat van je samen is bij het overlijden van een van de twee, eigendom van de ander wordt.

Niet elkaars erfgenaam met een samenlevingsovereenkomst.
Door een samenlevingsovereenkomst te maken wordt je NIET elkaars erfgenaam. Alle spullen en bankrekeningen op eigen naam blijven privé, er ontstaat géén gemeenschap van goederen. Als je een kind hebt en de man heeft het kind erkend, dan is het kind de enige erfgenaam van zijn moeder en de enige erfgenaam van de vader. Daar verandert een samenlevings-overeenkomst niets aan. Het kind erft alle spullen en bankrekeningen van zijn overleden ouder. Sterker nog, het kind kan zelfs het verblijvingsbeding onderuit halen, door zijn kindsdeel op te eisen.

Hoe eist een minderjarig kind zijn erfdeel op?
Dit moet zijn wettig vertegenwoordiger doen; degene die het gezag over hem of haar heeft. Bovendien let de kantonrechter op of de belangen van een minderjarige bij het overlijden van één van zijn ouders wel goed worden behartigd. De kantonrechter zal er dan voor zorgen dat het erfdeel van het kind netjes op een spaarrekening komt.

Testament.
Ongehuwden met kinderen kunnen wel een testament maken waarin ze elkaar tot (mede)erfgenaam benoemen, maar zij kunnen nooit helemaal voorkomen dat de kinderen hun erfdeel opeisen.

De wet geeft die ruimte nu eenmaal niet.
Neen, een samenlevingsovereenkomst en een testament voor ieder van de ouders kan nooit zo´n goede regeling worden als het erfrecht dat sedert 2003 geldt voor gehuwden met kinderen. Wettelijke verdeling, het erfrecht sedert 1 januari 2003 Als één van de echtgenoten – van een echtpaar met kinderen – overlijdt, dan krijgt de langstlevende ouder alle spullen en de bankrekeningen. De kinderen krijgen niets. Zij kunnen ook niets opeisen. Het enige dat de kinderen kunnen eisen is de vaststelling van hun erfdeel. Het erfdeel is een vordering in geld op de overblijvende ouder. Deze vordering kan pas door de kinderen worden opgeëist als de beide ouders zijn overleden.

Conclusie
Als samenwoners een kind krijgen, of al hebben, dan raad ik ze altijd aan te gaan trouwen of een geregistreerd partnerschap te sluiten op het gemeentehuis. Daarmee is dan meteen van alles geregeld over de wederzijdse verzorging en ook geldt de wettelijke verdeling, het erfrecht dat de langstlevende ouder beschermt.